مدارک لازم برای طلاق در انتاریو، وقتی ازدواج در ایران ثبت شده است، چیست؟

برای طلاق در انتاریو به اصل سند ازدواج ایرانی، ترجمه‌ی انگلیسی آن همراه با سوگندنامه‌ی مترجم و فرم‌های دادخواست طلاق نیاز دارید. اگر یکی از شما پیش‌تر ازدواج کرده بوده، مدرک پایان آن ازدواج هم لازم است. گزارش سوابق طلاق را خود دادگاه از دولت فدرال می‌گیرد.

این صفحه فقط قانون انتاریو و کانادا را توضیح می‌دهد، نه قانون ایران. اینکه طلاقی که در انتاریو می‌گیرید در ایران چگونه ثبت یا پذیرفته می‌شود پرسشی جداست که باید از یک وکیل در ایران بپرسید.

بیشتر کسانی که این صفحه را می‌خوانند یک سند ازدواج دفترچه‌ای با مهریه و شروط فارسی در دست دارند و می‌پرسند آیا دادگاه انتاریو همین سند را می‌پذیرد. طلاق در انتاریو را دادگاه عالی دادگستری انتاریو (Superior Court of Justice) طبق قانون طلاق کانادا (Divorce Act) صادر می‌کند (ماده‌ی ۲ قانون طلاق). برای آشنایی با کل روند، صفحه‌ی طلاق در انتاریو را ببینید. اینکه اصلاً می‌توانید در انتاریو طلاق بگیرید یا نه، در راهنمای ازدواج در ایران و طلاق در انتاریو آمده است.

مدارک را مرحله به مرحله چگونه آماده کنید؟

1. شرط اقامت را بسنجید. دادگاه انتاریو فقط وقتی به طلاق رسیدگی می‌کند که یکی از شما دست‌کم در یک سالِ بلافاصله پیش از آغاز پرونده اقامت عادی (habitual residence) در انتاریو داشته باشد (ماده‌ی ۳(۱) قانون طلاق). محل ازدواج در این شرط نقشی ندارد.
2. اصل سند ازدواج را پیدا کنید. راهنمای وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) اصل گواهی ازدواج را می‌خواهد. طبق آیین دادرسی خانواده (Family Law Rules)، دادگاه بدون گواهی ازدواج طلاق نمی‌دهد، مگر آنکه در دادخواست توضیح دهید چرا تهیه‌ی آن عملاً ممکن نیست (قاعده‌ی ۳۶(۴)).
3. ترجمه‌ی انگلیسی بگیرید. هر سندی که به دادگاه داده می‌شود باید انگلیسی باشد یا ترجمه‌ای همراهش باشد که مترجم آن را با سوگندنامه (affidavit) تأیید کرده است (ماده‌ی ۱۲۵(۲) قانون دادگاه‌های انتاریو، Courts of Justice Act).
4. مدرک پایان ازدواج قبلی را آماده کنید. اگر هر یک از شما پیش از این ازدواج همسر دیگری داشته، سوگندنامه‌ی طلاق باید مدرک طلاق قبلی یا فوت همسر قبلی را در بر داشته باشد، مگر آنکه ازدواج در کانادا انجام شده باشد (قاعده‌ی ۳۶(۵)، بند ۳). چون ازدواج شما در ایران ثبت شده، این استثنا شامل حالتان نمی‌شود.
5. فرم مناسب دادخواست را انتخاب کنید. اگر یکی از شما به‌تنهایی فقط طلاق می‌خواهد، بدون ادعای اموال یا نفقه، فرم 8A به کار می‌رود. اگر نفقه، اموال یا امور فرزندان هم مطرح است، دادخواست عمومی با فرم 8 لازم است. دادخواست مشترک هم با فرم 8A داده می‌شود. در همه‌ی این حالت‌ها، مجموعه‌ی اوراق پرونده (Continuing Record) با فهرست مندرجات هم تهیه می‌شود.
6. دادخواست را ثبت کنید و هزینه را بپردازید. کارمند دفتر دادگاه دادخواست را مهر می‌کند و شماره‌ی پرونده می‌دهد. هزینه‌ی ثبت ۲۱۴ دلار است، مگر آنکه معافیت از هزینه‌ی دادگاه (fee waiver) بگیرید. اگر در تورنتو زندگی می‌کنید، ببینید کدام دادگاه خانواده‌ی تورنتو به پرونده‌ی شما رسیدگی می‌کند.
7. ابلاغ کنید و ابلاغ را ثابت کنید. در دادخواست یک‌طرفه، فردی غیر از خود شما که دست‌کم ۱۸ سال دارد باید اوراق را به روش ابلاغ ویژه (special service) به همسرتان برساند. سپس سوگندنامه‌ی ابلاغ با فرم 6B ثبت می‌شود.
8. سوگندنامه‌ی طلاق و پیش‌نویس حکم را ثبت کنید. اگر همسرتان پاسخی ندهد، یا اگر دادخواست مشترک داده‌اید، سوگندنامه‌ی طلاق با فرم 36، پیش‌نویس حکم طلاق با فرم 25A و پاکت‌های تمبرخورده ثبت می‌شود (قاعده‌ی ۳۶(۵) تا (۶)). کارمند دفتر پس از کامل شدن مدارک، آن‌ها را به قاضی می‌دهد (قاعده‌ی ۳۶(۷)).

اگر اصل سند ازدواج در دسترس نباشد چه می‌شود؟

گاهی سند ازدواج در خانه‌ی پدری در تهران مانده، گم شده یا فقط عکسی از آن روی تلفن هست. قاعده‌ی ۳۶(۴) راه را نمی‌بندد: اگر تهیه‌ی گواهی عملاً ممکن نباشد، این موضوع و دلیلش را در دادخواست می‌نویسید و سوگندنامه‌ی طلاق باید اطلاعات کافی برای اثبات ازدواج داشته باشد (قاعده‌ی ۳۶(۵)، بند ۲). تصمیم با دادگاه است، پس توضیح شما باید روشن و قابل باور باشد.

گرفتن نسخه‌ی تازه از ایران پرسشی درباره‌ی نهادهای ایرانی است. اگر اصل سند در دست شماست، پیش از سپردن آن به دادگاه از همه‌ی صفحه‌ها رونوشت خوانا بگیرید.

ترجمه را چه کسی باید انجام دهد و آیا آپوستیل لازم است؟

ملاک انتاریو سوگندنامه‌ی مترجم است: مترجم با سوگند تأیید می‌کند که ترجمه درست است. به گفته‌ی راهنمای وزارت، گواهی ازدواج خارجی که انگلیسی نیست باید به دست مترجم رسمی (certified translator) ترجمه شود، پس ترجمه به دست خود شما یا بستگان کافی نیست. اگر ترجمه‌ای که دارید چنین سوگندنامه‌ای ندارد، پیش از ثبت آن را با وکیل یا دفتر دادگاه بررسی کنید. جزئیات را در راهنمای ترجمه‌ی مدارک ایرانی برای دادگاه انتاریو بخوانید.

کانادا از ۱۱ ژانویه ۲۰۲۴ عضو کنوانسیون آپوستیل (Apostille Convention) لاهه است، اما در جدول وضعیت این کنوانسیون (به‌روزشده در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶) نام ایران نیست، پس سند ایرانی آپوستیل ندارد. قاعده‌ی ۳۶ و ماده‌ی ۱۲۵ هم از آپوستیل سخنی نمی‌گویند و خود سند و ترجمه‌ی تأییدشده را می‌خواهند.

آیا پیش از طلاق باید ازدواج ایرانی را در کانادا ثبت کنید؟

خیر. وزارت امور خارجه‌ی کانادا (Global Affairs Canada) می‌گوید ازدواجی که در کشوری دیگر به‌طور قانونی انجام شده، معمولاً در کانادا معتبر است و لازم نیست آن را در کانادا ثبت کنید. دادگاه انتاریو هم برای طلاق، خود سند ازدواج خارجی را می‌خواهد، نه گواهی‌ای از اداره‌ای در انتاریو. توضیح کامل در صفحه‌ی آیا ازدواج ثبت‌شده در ایران باید در انتاریو هم ثبت شود آمده است.

در طلاق توافقی، فهرست مدارک چه فرقی می‌کند؟

در دادخواست مشترک (joint application) هر دو نفر با هم دادخواست می‌دهند و خوانده‌ای وجود ندارد (قاعده‌ی ۳۶(۱)). طبق راهنمای وزارت، هر دوی شما فرم 8A را امضا می‌کنید و هر یک از شما سوگندنامه‌ی طلاق جداگانه‌ای را نزد مأمور رسمی گرفتن سوگندنامه (commissioner for taking affidavits) امضا می‌کند. ابلاغ هم لازم نیست. اما با دادخواست مشترکی که فقط طلاق بخواهد، درباره‌ی مهریه و اموال تصمیمی گرفته نمی‌شود. این تفاوت را در صفحه‌ی طلاق توافقی در انتاریو توضیح داده‌ایم.

همسرتان در ایران است: برای ابلاغ چه مدرکی لازم دارید؟

در دادخواست یک‌طرفه، رسیدن اوراق به همسر با سوگندنامه‌ی ابلاغ ثابت می‌شود که فردِ ابلاغ‌کننده امضا می‌کند. طبق راهنمای وزارت، کسی که اوراق را خارج از کانادا و ایالات متحده دریافت می‌کند ۶۰ روز برای پاسخ فرصت دارد، نه ۳۰ روز. اگر رساندن اوراق ممکن نباشد، دادگاه می‌تواند روش دیگری تعیین کند؛ ببینید پس از آغاز پرونده‌ی خانوادگی در تورنتو چه اتفاقی می‌افتد.

اگر فرزند دارید، چه مدارک دیگری لازم است؟

دادگاه پیش از صدور طلاق باید قانع شود که برای نفقه‌ی فرزندان، با توجه به دستورالعمل‌های نفقه‌ی فرزند (Child Support Guidelines)، ترتیب معقولی داده شده است؛ وگرنه صدور طلاق متوقف می‌ماند (بند (b) ماده‌ی ۱۱(۱) قانون طلاق). برای همین، اطلاعات ترتیبات نفقه و اطلاعات درآمدی به سوگندنامه‌ی طلاق پیوست می‌شود (قاعده‌ی ۳۶(۵)، بند ۴). مدارک درآمد یا دارایی در ایران هم ترجمه می‌خواهد. نحوه‌ی محاسبه را در صفحه‌ی نفقه‌ی فرزند ببینید.

هزینه‌ی دادگاه برای طلاق چقدر است؟

هزینه‌ها را آیین‌نامه‌ی هزینه‌های دادگاه عالی دادگستری و دادگاه تجدیدنظر (O. Reg. 293/92) تعیین می‌کند. اینکه در پرونده‌ی شما کدام هزینه و در چه مرحله‌ای گرفته می‌شود، از دفتر دادگاه بپرسید. درخواست معافیت از هزینه رایگان است و اگر واجد شرایط باشید، بیشتر هزینه‌ها را نمی‌پردازید. تصویر کامل هزینه‌ها در صفحه‌ی هزینه‌ی پرونده‌ی خانوادگی در تورنتو آمده است.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• محل ازدواج. چون ازدواج خارج از کانادا انجام شده، مدرک پایان هر ازدواج قبلی لازم است (قاعده‌ی ۳۶(۵)، بند ۳ آیین دادرسی خانواده).
• در دسترس بودن سند. اگر تهیه‌ی سند عملاً ممکن نیست، دلیلش در دادخواست نوشته می‌شود و سوگندنامه باید ازدواج را ثابت کند (قاعده‌ی ۳۶(۴) و ۳۶(۵)، بند ۲).
• زبان مدارک. هر سندی که انگلیسی نیست ترجمه‌ی تأییدشده با سوگندنامه‌ی مترجم می‌خواهد (ماده‌ی ۱۲۵(۲) قانون دادگاه‌های انتاریو).
• فرزندان. اطلاعات نفقه و درآمد به سوگندنامه اضافه می‌شود و طلاق تا ترتیب معقول نفقه متوقف می‌ماند (ماده‌ی ۱۱(۱) قانون طلاق؛ قاعده‌ی ۳۶(۵)، بند ۴).
• ادعاهای دیگر. اگر نفقه یا اموال هم خواسته می‌شود، فرم 8 و مدارک افشای اطلاعات مالی لازم است (راهنمای دادگاه خانواده؛ قاعده‌ی ۱۳ آیین دادرسی خانواده).
• زمان ثبت. از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ و سپس هر سه سال یک بار، هزینه‌های دادگاه ممکن است بر پایه‌ی شاخص قیمت مصرف‌کننده‌ی انتاریو افزایش یابد (ماده‌ی ۶ آیین‌نامه‌ی O. Reg. 293/92).

یک مثال

برای مثال، مریم و بهروز را در نظر بگیرید که سال‌ها پیش در شیراز عقد کرده‌اند. مریم پیش از این ازدواج یک بار طلاق گرفته بوده است. او سه سال است در ریچموند هیل زندگی می‌کند و بیش از یک سال است از بهروز جدا شده، و بهروز به تهران برگشته است. مریم از همه‌ی صفحه‌های سند ازدواج رونوشت می‌گیرد و ترجمه‌ی سند و مدرک طلاق قبلی‌اش را به مترجمی می‌سپارد که سوگندنامه‌ی ترجمه را امضا می‌کند. او فقط طلاق می‌خواهد، پس فرم 8A را پر می‌کند و در دادگاه خانواده‌ی نیومارکت ۲۱۴ دلار هزینه‌ی ثبت را می‌پردازد. دوستی بزرگسال ترتیب ابلاغ به بهروز را می‌دهد. پس از ۶۰ روز بی‌پاسخ، مریم سوگندنامه‌ی طلاق و پیش‌نویس حکم را ثبت می‌کند. این نمونه‌ای فرضی برای نشان دادن مدارک است، نه پیش‌بینی نتیجه یا زمان هیچ پرونده‌ای.

چه اشتباه‌هایی رایج است؟

1. ترجمه بدون سوگندنامه‌ی مترجم. ترجمه‌ای که مترجم آن را با سوگند تأیید نکرده، شرط ماده‌ی ۱۲۵(۲) را برآورده نمی‌کند.
2. فراموش کردن مدرک طلاق قبلی. برای ازدواجی که در ایران انجام شده، این مدرک در سوگندنامه‌ی طلاق لازم است.
3. سپردن تنها نسخه‌ی اصل بدون رونوشت. پیش از هر چیز از همه‌ی صفحه‌های سند ازدواج رونوشت خوانا بگیرید.
4. ابلاغ اوراق به دست خودتان یا فقط با پیام. ابلاغ ویژه را باید فرد دیگری انجام دهد، یا روشی که دادگاه تعیین می‌کند.
5. طلاق گرفتن و فراموش کردن اموال. دعوای تقسیم برابر ارزش اموال (equalization) باید پیش از زودترینِ این دو موعد طرح شود: دو سال پس از طلاق، یا شش سال پس از جدایی (ماده‌ی ۷(۳) قانون حقوق خانواده‌ی انتاریو، Family Law Act). مهلت‌ها را در مهلت‌های پرونده‌ی خانوادگی در انتاریو ببینید.

این هفته چه کنید

1. اصل سند ازدواج را پیدا کنید و از همه‌ی صفحه‌ها رونوشت بگیرید.
2. فهرست مدارک فارسی‌ای را که باید ثبت شوند بنویسید و برای ترجمه با سوگندنامه‌ی مترجم برنامه بریزید.
3. اگر یکی از شما پیش‌تر ازدواج کرده، مدرک طلاق یا فوت همسر قبلی را پیدا کنید.
4. تاریخ آمدن به انتاریو و تاریخ جدایی را یادداشت کنید.
5. اگر فرزند دارید، مدارک درآمد هر دو طرف را جمع کنید.
6. چک‌لیست هفته‌ی نخست جدایی را مرور کنید و مدارک را به نخستین جلسه با وکیل ببرید.

پرسش‌های متداول

آیا عکس یا رونوشت سند ازدواج کافی است؟

راهنمای وزارت دادستانی کل اصل گواهی ازدواج را می‌خواهد. اگر اصل در دسترس نیست، باید در دادخواست توضیح دهید چرا، و تصمیم با دادگاه است (قاعده‌ی ۳۶(۴)).

آیا برای صدور طلاق باید به جلسه‌ی دادگاه بروم؟

در طلاقی که بر پایه‌ی سوگندنامه پیش می‌رود، کارمند دفتر مدارک را به قاضی می‌دهد و قاضی می‌تواند طلاق را بر پایه‌ی همان مدارک صادر کند. قاضی ممکن است اصلاح مدارک را بخواهد یا از شما بخواهد سوگندنامه‌ی دیگری بدهید یا به دادگاه بیایید (قاعده‌ی ۳۶(۷)).

طلاق از چه زمانی قطعی می‌شود و گواهی آن را چگونه بگیرم؟

طلاق معمولاً در روز سی‌ویکم پس از صدور حکم نافذ می‌شود (ماده‌ی ۱۲(۱) قانون طلاق). پس از آن، کارمند دفتر به درخواست هر یک از دو طرف، گواهی طلاق (certificate of divorce) را صادر می‌کند (قاعده‌ی ۳۶(۸)). مراحل در صفحه‌ی گرفتن گواهی طلاق در انتاریو آمده است.

آیا طلاق مذهبی هم با همین مدارک انجام می‌شود؟

خیر. حکم دادگاه انتاریو ازدواج را از نظر قانون کانادا پایان می‌دهد و طلاق مذهبی موضوع جداگانه‌ای است. رابطه‌ی این دو را در صفحه‌ی طلاق مذهبی و طلاق در انتاریو توضیح داده‌ایم.

وکیل فارسی‌زبان در این مرحله چه کمکی می‌کند؟

او می‌تواند سند ازدواج و شروط آن را به فارسی با شما مرور کند و توضیح دهد کدام مدرک در کدام فرم به کار می‌رود. درباره‌ی این نوع کمک در صفحه‌ی وکیل خانواده‌ی فارسی‌زبان در تورنتو بیشتر بخوانید.

سورنا سربازوطن وکیلی فارسی‌زبان است و می‌توانید درباره‌ی مدارک طلاق و سند ازدواج ایرانی خود به فارسی، انگلیسی یا فرانسه با او گفت‌وگو کنید. نخستین جلسه با موسسه‌ی حقوقی سربازوطن محرمانه تلقی می‌شود. با شماره‌ی +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از طریق صفحه‌ی تماس با ما در ارتباط باشید.