در پرونده‌ی خانوادگی در انتاریو چه مهلت‌هایی وجود دارد؟

دعوای تقسیم برابر ارزش اموال (equalization) باید ظرف شش سال پس از جدایی، دو سال پس از طلاق یا شش ماه پس از فوت یکی از همسران، هر کدام که زودتر فرا برسد، آغاز شود. در طول پرونده، مهلت‌های اصلی این‌هاست: ۳۰ روز برای پاسخ به دادخواست (اگر ابلاغ خارج از کانادا یا ایالات متحده انجام شود، ۶۰ روز)، ۴۵ روز برای شرکت در جلسه‌ی آموزشی اجباری، و اطلاعیه‌ی ۶۰ روزه پیش از جابه‌جایی محل سکونت کودک.

این صفحه مهلت‌های اصلی را یک‌جا گرد آورده است. هر کدام از یک قانون یا قاعده می‌آید که پیوند آن در بخش منابع آمده است. برای تصویر کلی‌تر پایان دادن به ازدواج، صفحه‌ی ما درباره‌ی طلاق را ببینید.

مهلت‌های خود را مرحله به مرحله چگونه بررسی کنید؟

1. تاریخ‌های کلیدی را مشخص کنید. تاریخ ازدواج، تاریخ جدایی و، اگر طلاقی در کار بوده، تاریخی را که آن طلاق نافذ شده است، چه در انتاریو و چه در خارج از کشور، یادداشت کنید.
2. مهلت مربوط به اموال را حساب کنید. شش سال از تاریخ جدایی و دو سال از تاریخ طلاق بشمارید؛ تاریخ زودتر، مهلت شماست (قانون حقوق خانواده‌ی انتاریو (Family Law Act)، ماده‌ی ۷(۳)).
3. دعاوی بدون مهلت را جدا کنید. نفقه بر اساس قانون حقوق خانواده مهلت قانونی (limitation period) ندارد (قانون مرور زمان (Limitations Act)، بند (c) ماده‌ی ۱۶(۱))، اما صبر کردن باز هم هزینه‌های عملی دارد.
4. اگر اوراق به شما ابلاغ شده است، با روش شمارشی که در ادامه آمده، ۳۰ روز بشمارید، یا اگر ابلاغ خارج از کانادا یا ایالات متحده انجام شده، ۶۰ روز.
5. وقتی پرونده جریان دارد، جلسه‌ی آموزشی، افشای اطلاعات مالی (disclosure) و اخطار رد پرونده در روز ۳۶۵ را علامت بزنید.
6. اگر نقل مکانی در پیش است، اطلاعیه‌ی ۶۰ روزه‌ی جابه‌جایی و مهلت ۳۰ روزه‌ی اعتراض را بررسی کنید.

خانواده‌هایی که پس از سال‌ها زندگی در خارج از کشور از هم جدا شده‌اند، یا همسرشان در ایران از آن‌ها طلاق گرفته است، باید به مرحله‌ی ۲ توجه ویژه داشته باشند؛ صفحه‌ی ما درباره‌ی کارهایی که یک وکیل خانواده‌ی فارسی‌زبان در تورنتو می‌تواند انجام دهد به پرسش‌های دیگری می‌پردازد که برای خانواده‌های ایرانی‌کانادایی پیش می‌آید.

مهلت‌های آغاز دعوا

قانون مرور زمان مصوب ۲۰۰۲ (Limitations Act, 2002)، ماده‌ی ۷(۳) قانون حقوق خانواده را در شمار مهلت‌هایی آورده که همچنان اعمال می‌شوند، بنابراین قاعده‌ی کلی دو ساله برای طرح دعاوی جای آن را نمی‌گیرد. دادگاه فقط در صورتی می‌تواند مهلتی را که قانون حقوق خانواده تعیین کرده تمدید کند که دلایل ظاهری برای پذیرش خواسته (apparent grounds for relief) وجود داشته باشد، تأخیر با حسن نیت رخ داده باشد، و هیچ‌کس دچار زیان اساسی (substantial prejudice) نشود (ماده‌ی ۲(۸)). روی تمدید مهلت حساب نکنید.

طلاق می‌تواند شمارش مهلت دو ساله‌ی تقسیم برابر ارزش اموال را زودتر آغاز کند. اگر همسرتان زودتر اقدام کند و طلاق بگیرد، چه در انتاریو و چه در خارج از کشور، تاریخ آن را بررسی کنید؛ صفحه‌ی ما درباره‌ی گرفتن گواهی طلاق در انتاریو توضیح می‌دهد تاریخ نافذ شدن طلاق چگونه نشان داده می‌شود. اگر پای اموالی در کشور دیگری در میان است، ببینید آیا اموال در ایران در انتاریو به حساب می‌آید.

مهلت‌ها پس از آغاز پرونده

شرح مرحله به مرحله‌ی این رویدادها در آنچه پس از آغاز پرونده‌ی خانوادگی در تورنتو اتفاق می‌افتد آمده است.

روزها چگونه شمرده می‌شوند؟

قاعده‌ی ۳ آیین دادرسی خانواده روش شمارش را تعیین می‌کند. نخستین روزی که شمرده می‌شود، روز بعد از رویدادی است که شمارش را آغاز می‌کند، و آخرین روز، روز پایان مهلت است. خود این قاعده مثالی می‌آورد: خوانده‌ای که در ۱ اکتبر در کانادا اوراق به او ابلاغ شده، اگر پاسخ‌نامه را در ۳۱ اکتبر یا پیش از آن ابلاغ کند به‌موقع عمل کرده است، و کسی که در ۱ نوامبر اوراق به او ابلاغ شده تا ۱ دسامبر فرصت دارد. در مهلت‌های کوتاه‌تر از هفت روز، شنبه‌ها، یکشنبه‌ها و سایر روزهایی که همه‌ی دفاتر دادگاه تعطیل‌اند شمرده نمی‌شوند. اگر پایان مهلت به روزی بیفتد که دفاتر دادگاه تعطیل‌اند، مهلت به نخستین روز بعدی که این دفاتر باز هستند منتقل می‌شود.

آیا می‌توان مهلتی را تغییر داد؟

برخی را بله. دادگاه می‌تواند هر مهلتی را که در قواعد یا در یک حکم آمده، طولانی‌تر یا کوتاه‌تر کند (قاعده‌ی ۳(۵)). طرفین هم می‌توانند بیشتر مهلت‌های قواعد را با رضایت کتبی تغییر دهند، اما نه برخی مهلت‌هایی را که در قاعده‌ی ۳(۶) فهرست شده‌اند، از جمله مهلت‌های مدیریت پرونده (case management) در قواعد ۳۹، ۴۰ و ۴۱ و مهلت‌های تأیید درخواست‌های میان‌دعوا (motion) و جلسات. کارکنان دادگاه باید سندی را که پس از پایان مهلت ثبت شده نپذیرند، مگر آنکه رضایت طرفین، قانون یا حکم دادگاه مهلت دیرتری تعیین کرده باشد (قاعده‌ی ۳(۷)). مهلت‌های قانونی، مانند مهلت تقسیم برابر ارزش اموال، فقط با تصمیم دادگاه و بر اساس معیار سخت‌گیرانه‌ی ماده‌ی ۲(۸) قانون حقوق خانواده قابل تمدید است.

اگر طرف مقابل مهلتی را از دست بدهد چه می‌شود؟

خوانده‌ای که به‌موقع پاسخ ندهد ممکن است حق دریافت اطلاعیه‌ی مراحل بعدی و حق شرکت در پرونده را از دست بدهد، و دادگاه می‌تواند بدون حضور او به پرونده رسیدگی کند، از جمله در دادرسی بدون دفاع طرف مقابل (uncontested trial) (قواعد ۱۰(۵) و ۱(۸.۴)). در دعوای نفقه‌ی فرزند، والدی که مدارک درآمد را ارائه نکند ممکن است با حکمی برای ارائه‌ی آن‌ها، پرداخت تمام هزینه‌های دادرسی (full costs) و جلسه‌ای روبه‌رو شود که در آن دادگاه ممکن است نتیجه‌ای به زیان او بگیرد (adverse inference) و درآمدی برای او منظور کند (imputed income) (دستورالعمل‌های نفقه‌ی فرزند، مواد ۲۲ و ۲۳).

مهلت‌های مربوط به فرزندان

اگر ظرف این ۳۰ روز اعتراضی نشود و هیچ حکمی نقل مکان را ممنوع نکرده باشد، والدی که اطلاعیه داده می‌تواند در تاریخی که در اطلاعیه آمده، محل سکونت کودک را جابه‌جا کند. دادگاه می‌تواند الزامات اطلاعیه را کنار بگذارد یا تغییر دهد، از جمله در جایی که خطر خشونت خانوادگی (family violence) وجود دارد. نفقه‌ی فرزندی که ۱۸ سال یا بیشتر دارد تابع قواعد خود است؛ ببینید آیا نفقه‌ی فرزند در انتاریو در ۱۸ سالگی قطع می‌شود.

تاریخ‌های پس از طلاق

طلاق از روز سی‌ویکم پس از صدور حکم نافذ می‌شود، مگر آنکه تجدیدنظرخواهی شده باشد یا دادگاه به دلیل شرایط خاص تاریخ زودتری تعیین کند (قانون طلاق کانادا، ماده‌ی ۱۲). مهلت دو ساله‌ی تقسیم برابر ارزش اموال از روزی آغاز می‌شود که ازدواج با طلاق پایان می‌یابد. برای ازدواج مجدد در انتاریو به گواهی طلاق (certificate of divorce) نیاز دارید، یا اگر طلاق در خارج از کانادا صادر شده باشد، به مجوز کتبی وزیر (Minister) (ماده‌ی ۸ قانون ازدواج انتاریو، Marriage Act).

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• اینکه متأهل بوده‌اید یا نه. تقسیم برابر ارزش اموال و مهلت آن برای همسرانی است که با هم ازدواج کرده‌اند؛ زوج‌های غیرمتأهل دعاوی نفقه‌ای دارند که مهلت قانونی ندارد، و این موضوع در نفقه‌ی همسر غیررسمی در انتاریو توضیح داده شده است.
• اینکه طلاقی رخ داده یا نه، و چه زمانی. طلاق، از جمله طلاقی که در خارج از کشور گرفته شده و در کانادا شناسایی (recognition) می‌شود، می‌تواند مهلت دو ساله را جلو بیندازد؛ ببینید طلاق ایرانی چه زمانی شناسایی می‌شود.
• محل ابلاغ به شما. ابلاغ خارج از کانادا یا ایالات متحده، مهلت پاسخ را دو برابر می‌کند (قاعده‌ی ۱۰(۲)).
• اینکه طرفین با تغییر موافق‌اند یا نه. بیشتر مهلت‌های قواعد را می‌توان با رضایت کتبی تغییر داد، اما نه مهلت‌هایی را که در قاعده‌ی ۳(۶) فهرست شده‌اند.
• اینکه یکی از همسران فوت کرده است یا نه. در این صورت مهلت‌های شش ماهه‌ی مواد ۶(۱۰) و ۷(۳) اعمال می‌شود.
• اینکه خشونت خانوادگی در میان است یا نه. دادگاه می‌تواند در صورت خطر خشونت خانوادگی، الزام اطلاعیه‌ی جابه‌جایی را کنار بگذارد یا تغییر دهد.

یک مثال

برای مثال، زنی را در ریچموند هیل در نظر بگیرید که در ژوئن ۲۰۲۱ از همسرش جدا شده و هنوز دعوای اموال را آغاز نکرده است. شوهرش که به ایران بازگشته، پس از بیش از یک سال زندگی در ایران، در سپتامبر ۲۰۲۵ در آنجا طلاق گرفته است. شش سال از تاریخ جدایی، او را به ژوئن ۲۰۲۷ می‌رساند، اما اگر طلاق ایرانی در کانادا شناسایی شود، مهلت دو ساله از تاریخ طلاق آغاز می‌شود و در سپتامبر ۲۰۲۷ پایان می‌یابد، پس ژوئن ۲۰۲۷ همچنان تاریخ زودتر است. اگر طلاق در سال ۲۰۲۴ صادر شده بود، مهلت دو ساله در سال ۲۰۲۶ پایان می‌یافت و ممکن بود مهلت او از پیش گذشته باشد، و تنها راه باقی‌مانده تمدید مهلت بر اساس معیار سخت‌گیرانه‌ی ماده‌ی ۲(۸) بود. دعوای نفقه‌ی او مهلت قانونی ندارد. این یک محاسبه‌ی فرضی است، نه مشاوره درباره‌ی تاریخ‌های واقعی.

مردم در مورد مهلت‌ها چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. فقط مهلت شش ساله را حساب کردن و فراموش کردن اینکه طلاق می‌تواند مهلت کوتاه‌تری را آغاز کند.
2. نادیده گرفتن طلاقی که در خارج از کشور صادر شده، فقط به این دلیل که در کانادا صادر نشده است.
3. روز ابلاغ را روز اول شمردن. نخستین روزی که شمرده می‌شود، روز بعد است (قاعده‌ی ۳).
4. امید بستن به موافقت طرف مقابل برای تمدید مهلتی قانونی که فقط دادگاه می‌تواند آن را تمدید کند.
5. دیر ثبت کردن و انتظار اینکه کارکنان دادگاه آن را بپذیرند. کارکنان دادگاه باید سندی را که خارج از مهلت و بدون رضایت طرفین، حکم قانون یا دستور دادگاه ثبت شده نپذیرند (قاعده‌ی ۳(۷)).
6. نقل مکان با کودک با اطلاع کوتاه‌مدت، به‌جای دادن اطلاعیه‌ی کتبی ۶۰ روزه.

این هفته چه کار کنید

1. تاریخ ازدواج، تاریخ جدایی و تاریخ هر طلاقی را، همراه با مدرک هر کدام، یادداشت کنید.
2. هر دو مهلت تقسیم برابر ارزش اموال را حساب کنید و دور تاریخ زودتر خط بکشید.
3. اگر اوراق به شما ابلاغ شده، مهلت پاسخ را از روز پس از ابلاغ بشمارید.
4. تهیه‌ی صورت‌وضعیت مالی خود را آغاز کنید، چون دعاوی اموال به آن نیاز دارند.
5. اگر تاریخی نزدیک است، همین حالا با یک وکیل صحبت کنید.

پرسش‌های متداول

آیا برای درخواست نفقه‌ی فرزند یا نفقه‌ی همسر مهلتی وجود دارد؟

برای نفقه بر اساس قانون حقوق خانواده مهلت قانونی وجود ندارد (قانون مرور زمان، بند (c) ماده‌ی ۱۶(۱)). با این حال، صبر کردن یعنی در این فاصله بدون حکم نفقه بمانید.

آیا مهلت شش ساله از روزی آغاز می‌شود که یکی از ما از خانه می‌رود؟

این مهلت از تاریخی آغاز می‌شود که همسران از هم جدا شده‌اند و هیچ چشم‌انداز معقولی برای ازسرگیری زندگی مشترک ندارند، که اغلب، اما نه همیشه، همان روزی است که یکی از آن‌ها از خانه رفته است.

آیا دادگاه می‌تواند مهلت تقسیم برابر ارزش اموال را تمدید کند؟

فقط اگر دلایل ظاهری برای پذیرش خواسته وجود داشته باشد، تأخیر با حسن نیت بوده باشد، و هیچ‌کس دچار زیان اساسی نشود (قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۲(۸)).

اگر دادخواست در ایران به من ابلاغ شود، چقدر برای پاسخ فرصت دارم؟

شصت روز، چون ابلاغ خارج از کانادا و ایالات متحده انجام شده است (آیین دادرسی خانواده، قاعده‌ی ۱۰(۲)).

آیا برای اعتراض به رأی داوری خانوادگی مهلتی وجود دارد؟

بله، و این مهلت کوتاه است: در بیشتر موارد ۳۰ روز برای تجدیدنظرخواهی یا درخواست ابطال رأی. ببینید قواعد داوری خانوادگی در انتاریو.

اگر همسرم بخواهد فرزندمان را برای همیشه به خارج از کشور ببرد چه؟

این یک جابه‌جایی محل سکونت است، با اطلاعیه‌ی کتبی ۶۰ روزه و مهلت ۳۰ روزه برای اعتراض. بخوانید دادگاه انتاریو درباره‌ی سفر چه دستوری می‌تواند بدهد.

اگر فکر می‌کنید مهلتی ممکن است گذشته باشد یا نزدیک است، به‌جای صبر کردن، همین حالا با یک وکیل صحبت کنید. موسسه‌ی حقوقی سربازوطن می‌تواند تاریخ‌های شما را به فارسی، انگلیسی یا فرانسه با شما بررسی کند. با +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از طریق صفحه‌ی تماس با ما در ارتباط باشید.