سند ازدواج، شناسنامه و دیگر مدارک ایرانی را چگونه برای دادگاه انتاریو ترجمه کنیم؟

دادگاه انتاریو مدرک فارسی را همراه با ترجمه‌ی انگلیسی‌ای می‌پذیرد که مترجم درستی آن را با سوگندنامه تأیید کرده باشد. مهر مترجم روی ترجمه‌ای که در ایران انجام شده، به‌تنهایی این شرط را برآورده نمی‌کند. همین قاعده برای عقدنامه، شناسنامه، اسناد بانکی و ملکی و پیام‌های تلگرام و واتس‌اپ برقرار است.

این صفحه فقط قانون انتاریو و کانادا را توضیح می‌دهد، نه قانون ایران. این که یک ترجمه یا مدرک در ایران چه اعتباری دارد، پرسشی است که باید از وکیلی در ایران بپرسید.

بسیاری از خانواده‌های ایرانی عقدنامه و شناسنامه‌شان را سال‌ها پیش در ایران ترجمه کرده‌اند و روی ترجمه مهر مترجم خورده است. طبیعی است فکر کنید همین «ترجمه‌ی رسمی» برای دادگاه تورنتو هم کافی است. اما قانون دادگاه‌های انتاریو (Courts of Justice Act) چیز دیگری می‌خواهد: مدرکی که در دادگاه ثبت می‌شود باید به انگلیسی باشد یا ترجمه‌ی انگلیسی‌ای همراهش باشد که با سوگندنامه‌ی (affidavit) مترجم تأیید شده است (بند (b) ماده‌ی ۱۲۵(۲)). اگر این ترجمه برای پرونده‌ی جدایی است، صفحه‌ی طلاق در انتاریو تصویر کلی پرونده را نشان می‌دهد. این صفحه یکی از راهنماهای ما برای خانواده‌های فارسی‌زبان در تورنتو است.

ترجمه‌ی مدرک فارسی برای دادگاه انتاریو، گام به گام، چگونه انجام می‌شود؟

1. اصل مدرک را پیدا کنید. راهنمای دولت انتاریو برای پرونده‌های طلاق می‌گوید باید اصل سند ازدواج را به دادگاه بدهید. اگر گرفتن سند عملاً ممکن نیست، دادخواست (application) باید دلیلش را توضیح دهد (قاعده‌ی ۳۶(۴) آیین دادرسی خانواده (Family Law Rules)).
2. فهرست همه‌ی مدارک فارسی را بنویسید. هر مدرکی که در دادگاه ثبت می‌شود، از صورت‌حساب بانکی تا پیام گوشی، ترجمه می‌خواهد.
3. مترجم را انتخاب کنید. راهنمای دولت انتاریو برای سند ازدواجی که به انگلیسی نیست، از مترجم رسمی (certified translator) نام می‌برد. از مترجم بخواهید کل سند را، با مهرها و یادداشت‌های حاشیه، ترجمه کند.
4. سوگندنامه‌ی مترجم را بگیرید. مترجم درستی ترجمه را در سوگندنامه تأیید می‌کند و آن را در برابر مأمور رسمی گرفتن سوگندنامه (commissioner for taking affidavits) یا سردفتر (notary public) امضا می‌کند.
5. سه چیز را با هم ثبت کنید. رونوشت مدرک فارسی، ترجمه‌ی انگلیسی و سوگندنامه‌ی مترجم کنار هم به دادگاه داده می‌شوند و معمولاً رونوشتی از همه‌ی آن‌ها به طرف دیگر هم ابلاغ (service) می‌شود.

برای فهرست کامل مدارک یک پرونده‌ی طلاق، از جمله گزارش دفتر مرکزی ثبت دعاوی طلاق، صفحه‌ی مدارک لازم برای طلاق وقتی ازدواج در ایران ثبت شده است را ببینید.

سوگندنامه‌ی مترجم چیست و چه فرقی با مهر مترجم در ایران دارد؟

سوگندنامه نوشته‌ای است که کسی آن را با سوگند یا اظهار رسمی (declaration) امضا می‌کند. در اینجا مترجم با سوگندنامه درستی ترجمه‌ی انگلیسی را تأیید می‌کند. طبق قانون مأموران گرفتن سوگندنامه (Commissioners for Taking Affidavits Act)، سوگند باید در حضور فیزیکی مأمور یا سردفتر انجام شود، مگر آن که آیین‌نامه در شرایطی اجازه‌ی انجام آن از راه دور را داده باشد (ماده‌ی ۹(۱) و (۲)). مأمور هم باید پیش از امضا از اصالت امضای مترجم مطمئن شود (ماده‌ی ۹(۳)).

ترجمه‌ای که در ایران انجام شده ممکن است مهر و امضای مترجم و تأییدهای دیگری داشته باشد. این صفحه درباره‌ی معنای آن مهرها در ایران چیزی نمی‌گوید؛ قاعده‌ی انتاریو سوگندنامه‌ی مترجم را می‌خواهد. اگر ترجمه‌ی ایرانی شما چنین سوگندنامه‌ای همراه ندارد، معمولاً باید ترجمه‌ی تازه‌ای بگیرید که داشته باشد. اداره‌ی ازدواج ServiceOntario هم برای طلاق‌نامه‌ای که به انگلیسی یا فرانسه نیست، ترجمه همراه با سوگندنامه‌ی مترجم رسمی می‌خواهد.

چه کسی می‌تواند مدارک را ترجمه کند؟ آیا خودتان یا یکی از اقوام؟

ماده‌ی ۱۲۵ از «سوگندنامه‌ی مترجم» سخن می‌گوید و شرط دیگری درباره‌ی خود مترجم در آن نیامده است. اما راهنمای دولت انتاریو برای سند ازدواج خارجی، و صفحه‌ی ServiceOntario برای طلاق خارجی، هر دو از مترجم رسمی نام می‌برند. پس ترجمه‌ی خودتان یا یکی از اقوام ممکن است زیر سؤال برود.

دقت ترجمه برای بندهای عقدنامه اهمیت ویژه دارد؛ صفحه‌ی مهریه پس از جدایی در انتاریو نشان می‌دهد چند کلمه در سند ازدواج چگونه نتیجه را تغییر داده است.

پیام‌های تلگرام و واتس‌اپ را چگونه به دادگاه بدهید؟

پیام‌ها در پرونده‌های خانوادگی اغلب مدرک مهمی هستند. از نظر قانون ادله‌ی انتاریو (Evidence Act)، پیامی که در گوشی ذخیره شده یک سند الکترونیکی (electronic record) است و نسخه‌ی نمایش‌داده‌شده یا چاپی آن هم در همین تعریف می‌گنجد (ماده‌ی ۳۴.۱(۱)). کسی که سند الکترونیکی را ارائه می‌کند باید ثابت کند که سند همان چیزی است که ادعا می‌کند (ماده‌ی ۳۴.۱(۴)). برخی از این موارد را می‌توان با سوگندنامه نشان داد (ماده‌ی ۳۴.۱(۹)).

چون پیام فارسی است، ترجمه‌ی انگلیسی همراه با سوگندنامه‌ی مترجم هم لازم است. پیامی که به «فینگلیش»، یعنی فارسی با حروف لاتین، نوشته شده هم انگلیسی نیست و ترجمه می‌خواهد. تصویر صفحه را کامل نگه دارید: نام یا شماره‌ی فرستنده، تاریخ و ساعت، و پیام‌های پیش و پس از آن. متن پیام صوتی را معمولاً باید اول پیاده کرد و بعد ترجمه کرد.

اسناد بانکی و ملکی در ایران را برای افشای اطلاعات مالی چگونه آماده کنید؟

اگر در پرونده دعوای نفقه یا اموال مطرح است، طرفین صورت‌وضعیت مالی (financial statement) ثبت می‌کنند (قاعده‌ی ۱۳(۱)). در دعوای اموال، هر طرف حداکثر ۳۰ روز پس از مهلت ابلاغ صورت‌وضعیت مالی باید برای هر حساب بانکی صورت‌حسابی را به طرف دیگر ابلاغ کند که به تاریخ ارزش‌گذاری (valuation date) نزدیک‌تر است، و برای هر مال دیگر مدرکی که ارزش آن را در همان تاریخ نشان دهد، مگر آن که دادگاه دستور دیگری بدهد (بندهای ۱ و ۱۰ قاعده‌ی ۱۳(۳.۳)). این قاعده میان حسابی در تورنتو و حسابی در تهران فرقی نمی‌گذارد.

صفحه‌ی صورت‌وضعیت مالی در پرونده‌ی خانوادگی فرم‌ها و پیوست‌ها را توضیح می‌دهد. سند مالکیت معمولاً مالکیت را نشان می‌دهد، نه ارزش را؛ پس برای ارزش ملک مدرک جداگانه‌ای لازم است. در جلسه‌ی سازش (settlement conference) هم باید هر مدرکی را که موضع شما را درباره‌ی ارزش اموال یا مبلغ یک بدهی پشتیبانی می‌کند همراه داشته باشید (قاعده‌ی ۱۷(۱۴.۲)).

این که اموال در ایران اصلاً در محاسبه‌ی اموال انتاریو حساب می‌شود یا نه، در صفحه‌ی اموال در ایران و تقسیم اموال در انتاریو پاسخ داده شده است. حواله‌های پدر و مادر از ایران برای خرید خانه هم مدرک‌اند. صفحه‌ی پول پدر و مادر از ایران: هدیه یا وام توضیح می‌دهد این مدارک در کجای پرونده به کار می‌آیند.

آیا مترجم شفاهی دادگاه مدارک شما را هم ترجمه می‌کند؟

این دو کار جداست. مترجم شفاهی دادگاه (court interpreter) به شما کمک می‌کند آنچه را در جلسه گفته می‌شود بفهمید، و شهادتی که به زبان دیگری داده شود به انگلیسی ترجمه‌ی شفاهی می‌شود (بند (a) ماده‌ی ۱۲۵(۲)). اما تهیه‌ی ترجمه‌ی مدارکی که ثبت می‌کنید، طبق بند (b) همان ماده، با خود شماست. در پرونده‌های خانوادگی، وزارت دادستانی کل انتاریو (Ministry of the Attorney General) مترجم شفاهی را به هر زبانی فقط زمانی فراهم می‌کند که معافیت از هزینه‌ی دادگاه (fee waiver) داشته باشید یا دادگاه دستور دهد. جزئیات در صفحه‌ی مترجم شفاهی فارسی در دادگاه انتاریو آمده است.

آیا مدرک ایرانی به آپوستیل نیاز دارد؟

کانادا به کنوانسیون آپوستیل لاهه (Apostille Convention) پیوسته است و این کنوانسیون از ۱۱ ژانویه ۲۰۲۴ برای کانادا اجرا می‌شود. در جدول وضعیت کنفرانس لاهه، که آخرین بار در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ به‌روز شده، نام ایران در میان طرف‌های این کنوانسیون نیست. پس مدرک ایرانی آپوستیل نخواهد داشت و لازم نیست منتظر آن بمانید. ماده‌ی ۱۲۵ و قاعده‌ی ۳۶ سخنی از آپوستیل نمی‌گویند.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• این که مدرک در دادگاه ثبت می‌شود یا نه. قاعده‌ی ترجمه‌ی همراه با سوگندنامه برای مدارکی است که در دادگاه ثبت می‌شوند (قانون دادگاه‌های انتاریو، بند (b) ماده‌ی ۱۲۵(۲)).
• محل ازدواج. اثبات طلاق یا فوت همسر قبلی در سوگندنامه‌ی طلاق فقط وقتی لازم است که ازدواج بیرون از کانادا انجام شده باشد (آیین دادرسی خانواده، بند ۳ قاعده‌ی ۳۶(۵)).
• نبود سند ازدواج. اگر سند در دسترس نیست، دادخواست باید دلیلش را بگوید و سوگندنامه‌ی طلاق (Form 36) باید اطلاعات کافی برای اثبات ازدواج داشته باشد (قاعده‌ی ۳۶(۴) و بند ۲ قاعده‌ی ۳۶(۵)).
• نوع دعوا. دعوای اموال فرم 13.1 و مدارک قاعده‌ی ۱۳(۳.۳) را لازم می‌کند؛ دعوای نفقه بدون دعوای اموال با فرم 13 پیش می‌رود (قاعده‌ی ۱۳(۱.۱) و (۱.۲)).
• کاغذی یا الکترونیکی بودن مدرک. برای پیام و ایمیل، بار اثبات اصالت با کسی است که آن را ارائه می‌کند (قانون ادله‌ی انتاریو، ماده‌ی ۳۴.۱(۴)).

یک مثال

برای مثال، مریم و رضا را در نظر بگیرید که در شیراز ازدواج کرده‌اند و حالا در ریچموند هیل از هم جدا شده‌اند. مریم ترجمه‌ای از عقدنامه دارد که سال‌ها پیش در ایران با مهر مترجم انجام شده، اما سوگندنامه‌ی مترجم همراهش نیست. رضا حسابی در بانکی در تهران و سهمی از یک آپارتمان در کرج دارد. در چند پیام واتس‌اپ، رضا به فینگلیش نوشته است آپارتمان را فروخته است. چون این خانواده در منطقه‌ی یورک زندگی می‌کند، پرونده در نیومارکت رسیدگی می‌شود؛ صفحه‌ی دادگاه خانواده‌ی نیومارکت را ببینید.

مریم اصل عقدنامه را با ترجمه‌ی تازه و سوگندنامه‌ی مترجم ثبت می‌کند. رضا باید صورت‌حساب حساب تهران را برای تاریخی نزدیک به تاریخ ارزش‌گذاری، که در این مثال همان تاریخ جدایی است، همراه با ترجمه بدهد و برای ارزش سهم آپارتمان هم مدرک بیاورد. مریم پیام‌ها را با تصویر کامل صفحه، تاریخ و شماره‌ی فرستنده، و با ترجمه و سوگندنامه‌ی مترجم، پیوست سوگندنامه‌ی خودش می‌کند. این یک مثال فرضی است و پیش‌بینی نتیجه‌ی هیچ پرونده‌ای نیست.

چه اشتباه‌هایی رایج است؟

1. ثبت ترجمه‌ای که فقط مهر مترجم در ایران را دارد. قانون دادگاه‌های انتاریو سوگندنامه‌ی مترجم را می‌خواهد، نه فقط مهر.
2. ترجمه به دست خودتان یا یکی از اقوام. منابع رسمی انتاریو از مترجم رسمی نام می‌برند و ترجمه‌ی یک طرف دعوا آسان‌تر زیر سؤال می‌رود.
3. ترجمه‌ی ناقص. بخشی که جا افتاده، مثلاً یک بند چاپی عقدنامه، ممکن است همان بخشی باشد که بعداً محل اختلاف می‌شود.
4. تصویر بریده‌شده از گفت‌وگو. بدون نام فرستنده و تاریخ، اثبات این که پیام همان چیزی است که می‌گویید سخت‌تر می‌شود (قانون ادله‌ی انتاریو، ماده‌ی ۳۴.۱(۴)).
5. منتظر آپوستیل ماندن. ایران طرف کنوانسیون آپوستیل نیست.
6. حساب کردن روی مترجم شفاهی دادگاه برای مدارک. مترجم شفاهی برای گفت‌وگوی جلسه است؛ ترجمه‌ی مدارک ثبت‌شده با شماست.

این هفته چه کنید

1. اصل عقدنامه، شناسنامه و هر طلاق‌نامه‌ی قبلی را پیدا کنید و از همه رونوشت بگیرید.
2. فهرستی از همه‌ی مدارک فارسی بنویسید که احتمالاً به آن‌ها استناد می‌کنید.
3. صورت‌حساب هر حساب بانکی در ایران را برای تاریخی نزدیک به تاریخ جدایی درخواست کنید.
4. گفت‌وگوهای مهم تلگرام و واتس‌اپ را با تاریخ و نام فرستنده ذخیره کنید و پیام‌ها را پاک نکنید.
5. با یک مترجم رسمی تماس بگیرید و بخواهید ترجمه همراه با سوگندنامه‌ی مترجم آماده شود.
6. اگر هنوز نمی‌دانید پرونده‌تان در کدام دادگاه است، صفحه‌ی کدام دادگاه خانواده‌ی تورنتو به پرونده‌ی شما رسیدگی می‌کند را بخوانید.

پرسش‌های متداول

آیا اصل عقدنامه را باید به دادگاه بدهم؟

راهنمای دولت انتاریو برای پرونده‌های طلاق می‌گوید باید اصل سند ازدواج را ثبت کنید. اگر این کار عملاً ممکن نیست، دادگاه توضیح شما را در دادخواست و سوگندنامه‌ی طلاق بررسی می‌کند (قاعده‌ی ۳۶(۴)).

آیا ازدواج ایرانی‌ام باید اول در کانادا ثبت شود؟

برای پرونده‌ی طلاق، سندی که قاعده‌ی ۳۶(۴) می‌خواهد «سند ازدواج یا گواهی ثبت ازدواج» است و سند ایرانی شما، همراه با ترجمه، همان سند است. پاسخ کامل این پرسش در صفحه‌ی آیا ازدواج ثبت‌شده در ایران باید در کانادا هم ثبت شود آمده است.

اگر همسرم ترجمه‌ی نادرستی ثبت کند چه کنم؟

می‌توانید ترجمه‌ی خودتان را، با سوگندنامه‌ی مترجم، ارائه کنید و نشان دهید اختلاف دقیقاً در کدام کلمه یا بند است. تصمیم درباره‌ی این که کدام ترجمه پذیرفتنی است با دادگاه است.

آیا پیام صوتی یا ویدیو هم ترجمه می‌خواهد؟

پیام صوتی هم داده‌ای است که در گوشی ذخیره شده و می‌تواند سند الکترونیکی باشد (قانون ادله‌ی انتاریو، ماده‌ی ۳۴.۱(۱)). چون دادگاه به انگلیسی کار می‌کند، معمولاً متن فارسی آن نوشته و سپس ترجمه می‌شود و مترجم ترجمه را با سوگندنامه تأیید می‌کند.

ترجمه‌ای که برای اداره‌ی دیگری در کانادا انجام داده‌ام، برای دادگاه کافی است؟

اگر آن ترجمه همراه با سوگندنامه‌ی مترجم باشد، ممکن است برای دادگاه هم کافی باشد. اگر فقط مهر یا تأییدیه‌ی دیگری دارد، با شرط ماده‌ی ۱۲۵ مقایسه‌اش کنید.

سورنا سربازوطن وکیلی فارسی‌زبان است و می‌توانید درباره‌ی مدارک ایرانی و پرونده‌ی خانوادگی‌تان به فارسی، انگلیسی یا فرانسه با او گفت‌وگو کنید. نخستین جلسه با موسسه‌ی حقوقی سربازوطن محرمانه تلقی می‌شود. با شماره‌ی +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از طریق صفحه‌ی تماس با ما در ارتباط باشید.