جدایی در انتاریو: در هفته‌ی نخست چه کنید و چه مدارکی به نخستین جلسه با وکیل ببرید

تاریخ جدایی را یادداشت کنید، روال زندگی فرزندان را ثابت نگه دارید، خانه‌ی خانواده را بدون رضایت همسرتان نفروشید، در رهن نگذارید و بر آن وام مجدد نگیرید، و جمع‌آوری مدارک مالی را آغاز کنید. تاریخ جدایی معمولاً همان تاریخ ارزش‌گذاری (valuation date) اموال می‌شود و شمارش مهلت‌های طلاق و دعوای اموال را آغاز می‌کند. این مدارک و هر اوراق دادگاهی را که دریافت کرده‌اید به نخستین جلسه با وکیل ببرید.

هفته‌ی نخست زمان حل‌وفصل همه چیز نیست؛ زمان پرهیز از اقداماتی است که برگرداندنشان دشوار است. برای تصویر کلی‌تری از پایان دادن به ازدواج، صفحه‌ی طلاق ما را ببینید. این فهرست برای زوج‌هایی که ازدواج نکرده‌اند هم کاربرد دارد و تفاوت‌ها در ادامه آمده است. اگر ازدواج یا اموال شما با ایران پیوند دارد، صفحه‌ی ما درباره‌ی آنچه یک وکیل خانواده‌ی فارسی‌زبان در تورنتو می‌تواند انجام دهد به پرسش‌هایی می‌پردازد که برای خانواده‌های ایرانی‌کانادایی پیش می‌آید.

چرا تاریخ جدایی تا این اندازه مهم است؟

تاریخ را و این که از کجا آن را می‌دانید یادداشت کنید: روزی که یکی از شما از خانه رفت، پیامی که در آن گفته شد ازدواج به پایان رسیده است، یا تغییری در ترتیبات خواب یا مسائل مالی. ارزش‌ها برای تقسیم برابر بر اساس پایان ساعت کاری در تاریخ ارزش‌گذاری تعیین می‌شوند (قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۴(۴))، پس موجودی حساب‌ها در آن روز اهمیت دارد.

فهرست کارهای هفته‌ی نخست

درباره‌ی خانه‌ی خانواده چه باید دانست؟

طبق بخش ۲ قانون حقوق خانواده، خانه‌ی مشترک زناشویی هر ملکی است که یکی از همسران در آن حقی دارد و همسران در زمان جدایی معمولاً به‌عنوان محل سکونت خانواده در آن زندگی می‌کردند (ماده‌ی ۱۸). هر دو همسر، صرف‌نظر از این که سند به نام چه کسی است، حق برابر برای سکونت در آن دارند (ماده‌ی ۱۹). هیچ‌یک نمی‌تواند بدون همراهی یا رضایت دیگری آن را بفروشد یا در رهن بگذارد، مگر آن که حقوق او با توافق‌نامه‌ی جدایی اسقاط شده باشد یا دادگاه اجازه داده باشد (ماده‌ی ۲۱). هر یک از همسران همچنین می‌تواند ملک را به‌عنوان خانه‌ی مشترک زناشویی (designation of matrimonial home) در سند آن ثبت کند (ماده‌ی ۲۰). توضیحات بیشتر در صفحه‌ی آیا همسرتان می‌تواند بدون رضایت شما خانه‌ی خانواده را بفروشد یا در رهن بگذارد (به انگلیسی) آمده است. این قواعد مربوط به همسرانی است که ازدواج کرده‌اند؛ زوج‌هایی که ازدواج نکرده‌اند باید درباره‌ی خانه به‌طور مشخص مشاوره بگیرند.

درباره‌ی فرزندان چه باید دانست؟

قانون اصلاح حقوق کودکان انتاریو (Children's Law Reform Act) می‌گوید پدر و مادر به‌طور برابر از حق مسئولیت تصمیم‌گیری (decision-making responsibility) برخوردارند. اما همین که والدین جدا از هم زندگی کنند و فرزند با رضایت، رضایت ضمنی یا پذیرش بی‌اعتراض والد دیگر نزد یکی از آن‌ها زندگی کند، حق والد دیگر برای اعمال مسئولیت تصمیم‌گیری، البته نه زمان والدین (parenting time) او، تا زمانی که توافق‌نامه‌ی جدایی یا حکم دادگاه ترتیب دیگری تعیین کند، معلق می‌شود (ماده‌ی ۲۰(۴)). بنابراین ترتیبی که در هفته‌های نخست می‌پذیرید می‌تواند اهمیت داشته باشد.

پدر یا مادری که قصد تغییر محل سکونت دارد باید به والد دیگر اطلاع کتبی بدهد. جابه‌جایی‌ای که احتمالاً بر رابطه‌ی فرزند با والد دیگر اثر قابل توجهی بگذارد، جابه‌جایی محل سکونت (relocation) به شمار می‌آید و دست‌کم ۶۰ روز پیش از آن باید اطلاع کتبی داده شود (مواد ۳۹.۱ و ۳۹.۳). اگر نگران سفری به خارج از کشور هستید، صفحه‌ی آنچه دادگاه انتاریو می‌تواند درباره‌ی سفر و گذرنامه دستور دهد را بخوانید.

چه مدارکی را به نخستین جلسه بیاورید؟

هر سندی را که دریافت کرده‌اید، همراه با خلاصه‌ای کوتاه از آنچه پیش آمده است، با خود بیاورید. اگر هنوز مدرکی ندارید، هر چه را می‌توانید بیاورید؛ بخش پرسش‌های متداول ما به مشاوره به فارسی و فرانسه و محرمانه بودن آن می‌پردازد. فهرست کامل این است:

• هویت و وضعیت: کارت شناسایی عکس‌دار، سند ازدواج، و اگر به انگلیسی نیست ترجمه‌ی رسمی (certified translation) انگلیسی آن، و هر قرارداد ازدواج (marriage contract)، قرارداد هم‌خانگی (cohabitation agreement) یا سند مهریه.
• اوراق دادگاه: هر چیزی که به شما ابلاغ شده است، مانند دادخواست (application)، اخطاریه‌ی جلسه‌ی آموزشی اجباری (Mandatory Information Program) یا یک دستور خودکار (automatic order). تاریخ ابلاغ را یادداشت کنید؛ مهلت پاسخ ۳۰ روز است.
• درآمد: اظهارنامه‌های مالیاتی و برگه‌های ارزیابی مالیاتی (notices of assessment) سه سال گذشته، و یک فیش حقوقی اخیر یا نامه‌ی کارفرما، همان‌طور که در ماده‌ی ۲۱ دستورالعمل‌های نفقه‌ی فرزند (Child Support Guidelines) فهرست شده است.
• اموال، تا حد ممکن نزدیک به تاریخ جدایی: صورت‌حساب‌های بانکی، سرمایه‌گذاری، بازنشستگی و پس‌انداز؛ ارزیابی مالیات بر املاک برای املاک در انتاریو؛ بیمه‌ی عمر؛ سوابق کسب‌وکار اگر خوداشتغال هستید؛ و صورت‌حساب‌های وام مسکن، خط اعتباری و کارت اعتباری. این فهرست بر اساس قاعده‌ی ۱۳(۳.۳) آیین دادرسی خانواده است؛ صفحه‌ی کدام صورت‌وضعیت مالی (financial statement) را ارائه خواهید کرد (به انگلیسی) را ببینید.
• اموال، به تاریخ ازدواج: هر مدرکی که نشان دهد هنگام ازدواج چه دارایی‌ها و چه بدهی‌هایی داشتید، و مدرک هر هدیه یا ارثی که در دوران ازدواج دریافت کرده‌اید.
• اموال خارج از کانادا: سندهای مالکیت، ارزیابی‌ها و سوابق حساب‌ها، همراه با ترجمه اگر دارید. صفحه‌ی آیا اموال در ایران در انتاریو به حساب می‌آید را ببینید.
• فرزندان: برنامه‌ی روزانه‌ی آن‌ها، مشخصات مدرسه و مهدکودک، و هر پیامی درباره‌ی ترتیبات مربوط به فرزندان.

اگر ازدواج نکرده بودید چه؟

تقسیم برابر دارایی خالص خانوادگی (net family property) طبق بخش ۱ قانون حقوق خانواده مخصوص همسرانی است که ازدواج کرده‌اند. زوج‌هایی که ازدواج نکرده‌اند همچنان می‌توانند نفقه مطالبه کنند، اگر دست‌کم سه سال به‌طور پیوسته با هم زندگی کرده باشند، یا رابطه‌ای با درجه‌ای از دوام داشته باشند و پدر و مادر یک فرزند باشند (ماده‌ی ۲۹)؛ صفحه‌ی نفقه‌ی همسر غیررسمی (common-law) در انتاریو (به انگلیسی) را ببینید. قواعد نفقه‌ی فرزند و امور مربوط به فرزندان، صرف‌نظر از این که والدین ازدواج کرده باشند یا نه، درباره‌ی فرزندان اعمال می‌شود.

پس از هفته‌ی نخست چه پیش می‌آید؟

اگر گفت‌وگوها به توافق نرسد، پرونده با یک دادخواست در دادگاه مناسب آغاز می‌شود. در تورنتو، این که کدام دادگاه، به آنچه درخواست می‌کنید بستگی دارد؛ صفحه‌ی کدام دادگاه خانواده در تورنتو به پرونده‌ی شما رسیدگی می‌کند را ببینید. گام‌های پس از ثبت دادخواست در صفحه‌ی آنچه پس از آغاز پرونده‌ی خانوادگی پیش می‌آید (به انگلیسی) آمده است. راهنمای ما برای خانواده‌های تورنتو (به انگلیسی) ساختمان‌های دادگاه و خدمات محلی را فهرست می‌کند. اگر در ریچموند هیل، تورنهیل، وان یا مارکام زندگی می‌کنید، به‌جای آن صفحه‌ی نحوه‌ی رسیدگی به پرونده‌های خانوادگی در منطقه‌ی یورک (به انگلیسی) را بخوانید. اگر در خطر هستید، پیش از هر کاری با 911 تماس بگیرید.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• این که ازدواج کرده‌اید یا نه. قواعد تقسیم برابر و خانه‌ی مشترک زناشویی در بخش‌های ۱ و ۲ قانون حقوق خانواده درباره‌ی همسرانی اعمال می‌شود که ازدواج کرده‌اند؛ زوج‌هایی که ازدواج نکرده‌اند پس از سه سال زندگی مشترک یا در صورت داشتن فرزند، حق نفقه دارند (ماده‌ی ۲۹).
• این که آیا خطر خشونت وجود دارد. امنیت بر هر فهرستی مقدم است؛ صفحه‌ی تأثیر خشونت خانوادگی (family violence) بر تصمیم‌های مربوط به فرزندان (به انگلیسی) را ببینید.
• این که فرزندان کجا زندگی می‌کنند. پذیرفتن یک ترتیب می‌تواند حق تصمیم‌گیری والد دیگر را تا زمان توافق یا صدور حکم معلق کند (قانون اصلاح حقوق کودکان، ماده‌ی ۲۰(۴)).
• این که آیا مهریه یا قرارداد ازدواج وجود دارد. ممکن است ارقام مربوط به اموال را تغییر دهد؛ صفحه‌ی آیا مهریه در انتاریو قابل اجراست را ببینید.
• این که آیا اموالی خارج از کانادا دارید. این اموال نیز باید افشا شوند و ارزش آن‌ها به تاریخ جدایی تعیین شود.
• این که آیا اوراق دادگاه به شما ابلاغ شده است. در این صورت مهلت ۳۰ روزه‌ی پاسخ آغاز می‌شود (آیین دادرسی خانواده، قاعده‌ی ۱۰(۱)).

یک مثال

برای مثال، زن و شوهری را در ریچموند هیل در نظر بگیرید که یک یکشنبه شب با هم به این نتیجه می‌رسند که ازدواجشان به پایان رسیده است. شوهر روز بعد به آپارتمان برادرش می‌رود و دو فرزندشان نزد مادر می‌مانند. زن تاریخ را یادداشت می‌کند و پیامی را که در آن بر جدایی توافق کردند نگه می‌دارد. او موجودی حساب‌های بانکی و سرمایه‌گذاری در آن روز را دانلود می‌کند، سند ازدواج و سند مهریه را پیدا می‌کند و ترجمه‌ی رسمی انگلیسی آن‌ها را درخواست می‌کند. وقتی شوهرش پیشنهاد می‌کند با گرفتن وام مجدد بر خانه «همین حالا ارزش خالص خانه را تقسیم کنیم»، زن تا زمانی که هر دو مشاوره‌ی حقوقی نگرفته‌اند نمی‌پذیرد. او همچنین گذرنامه‌های فرزندان را در جای امنی نگه می‌دارد، در حالی که درباره‌ی سفر در تعطیلات با هم گفت‌وگو می‌کنند. یک هفته بعد، مدارک را به نخستین جلسه‌اش می‌برد. این یک مثال فرضی برای توضیح روند است، نه پیش‌بینی هیچ نتیجه‌ای.

مردم در هفته‌ی نخست چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. امضای یک توافق عجولانه که یک دوست، یکی از بستگان یا همسر دیگر تنظیم کرده است.
2. جابه‌جا کردن پول یا بستن حساب‌های مشترک بدون ثبت موجودی آن‌ها در تاریخ جدایی.
3. ترک خانه و فرزندان بدون فکر کردن به این که با این ترتیب ممکن است چگونه برخورد شود.
4. انتشار مطلب درباره‌ی جدایی یا فرستادن پیام‌های خشمگینانه‌ای که بعدها به مدرک تبدیل می‌شوند.
5. نادیده گرفتن اوراق دادگاه، یا فراموش کردن تاریخ ابلاغ آن‌ها.
6. فراموش کردن مهلت‌ها؛ صفحه‌ی مهلت‌های یک پرونده‌ی خانوادگی در انتاریو (به انگلیسی) را ببینید.

این هفته چه کنید: خلاصه

1. تاریخ جدایی را یادداشت کنید و مدارک آن را نگه دارید.
2. موجودی همه‌ی حساب‌ها را در آن تاریخ ثبت کنید.
3. روال زندگی فرزندان را ثابت نگه دارید و اگر می‌توانید، درباره‌ی ترتیبات موقت به‌طور کتبی توافق کنید.
4. خانه‌ی خانواده را به‌تنهایی نفروشید، در رهن نگذارید و بر آن وام مجدد نگیرید.
5. مدارک فهرست بالا را جمع‌آوری کنید.
6. پیش از امضای هر چیزی، وقت نخستین جلسه با یک وکیل را بگیرید.

پرسش‌های متداول

آیا باید از خانه بیرون بروم؟

خیر. در ازدواج رسمی، هر دو همسر، صرف‌نظر از این که مالک خانه کیست، حق برابر برای سکونت در خانه‌ی مشترک زناشویی دارند (قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۱۹). اگر امنیت در خطر است، فوراً مشاوره و کمک بگیرید.

آیا می‌توانیم در حالی که هنوز در یک خانه زندگی می‌کنیم، جدا شده باشیم؟

قانون طلاق کانادا هر دوره‌ای را به حساب می‌آورد که در آن همسران جدا از هم زندگی کرده‌اند و یکی از آن‌ها قصد داشته است جدا زندگی کند (بند (a) ماده‌ی ۸(۳)). این که چنین وضعی زیر یک سقف پیش آمده است یا نه به واقعیت‌ها بستگی دارد، پس سابقه‌ی روشنی از این که رابطه کی و چگونه پایان یافت نگه دارید.

آیا باید به بانک اطلاع دهم یا حساب‌های مشترک را ببندم؟

ابتدا موجودی حساب‌ها را در تاریخ جدایی ثبت کنید، چون ارزش‌ها بر اساس همان روز تعیین می‌شوند. پیش از بستن یا خالی کردن حساب‌های مشترک مشاوره بگیرید.

اگر همسرم بخواهد فرزندان را برای دیدار به ایران ببرد چه؟

تا مشاوره نگرفته‌اید، رضایت‌نامه‌ی سفر کودک (consent letter) را امضا نکنید. دادگاه می‌تواند شرایطی تعیین کند که سفر را محدود کند و تحویل گذرنامه‌ها را الزامی کند؛ راهنمای سفر را که پیوند آن در بالا آمد ببینید.

آیا نخستین جلسه‌ی من محرمانه است؟

بله. نخستین جلسه با وکیل محرمانه تلقی می‌شود، و مشاوره در موسسه‌ی حقوقی سربازوطن به فارسی، انگلیسی و فرانسه امکان‌پذیر است.

آیا این هفته باید چیزی در دادگاه ثبت کنم؟

معمولاً نه، مگر آن که وضعیت اضطراری پیش آمده باشد یا اوراقی به شما ابلاغ شده باشد. در وضعیت اضطراری مربوط به امنیت کودک یا بردن او از انتاریو، پرونده را می‌توان در هر حوزه‌ی شهری (municipality) آغاز کرد تا به یک درخواست فوری میان‌دعوا (motion) رسیدگی شود (آیین دادرسی خانواده، قاعده‌ی ۵(۲)).

نخستین جلسه با موسسه‌ی حقوقی سربازوطن محرمانه تلقی می‌شود، و مشاوره به فارسی، انگلیسی یا فرانسه امکان‌پذیر است. با شماره‌ی +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از طریق صفحه‌ی تماس با ما در ارتباط باشید.