زمان والدین برابر یا مشترک: نفقه‌ی فرزند در انتاریو چگونه تعیین می‌شود؟

اگر هر یک از والدین دست‌کم ۴۰ درصد از زمان را در طول یک سال با فرزند باشد، مبلغ جدولی معمول خودبه‌خود اعمال نمی‌شود. دادگاه نفقه‌ی فرزند را طبق ماده‌ی ۹ دستورالعمل‌ها تعیین می‌کند و مبالغ جدولی هر دو والد، هزینه‌های اضافی اداره‌ی دو خانه برای فرزند، و توان مالی و نیازهای هر خانوار را در نظر می‌گیرد. زمان برابر خودبه‌خود به این معنا نیست که هیچ نفقه‌ای پرداخت نمی‌شود.

در بیشتر خانواده‌ها فرزندان بیشتر وقت نزد یکی از والدین‌اند و والد دیگر مبلغ جدولی متناسب با درآمد خود را می‌پردازد، همان‌طور که صفحه‌ی اصلی ما درباره‌ی نفقه‌ی فرزند در انتاریو توضیح می‌دهد. زمان والدین مشترک این نقطه‌ی شروع را تغییر می‌دهد. قواعد زیر در ماده‌ی ۹ دستورالعمل‌های فدرال نفقه‌ی فرزند (Federal Child Support Guidelines)، که در پرونده‌ی طلاق به کار می‌رود، و ماده‌ی ۹ دستورالعمل‌های انتاریو برای نفقه‌ی فرزند (Ontario Child Support Guidelines)، که در دعوای مبتنی بر قانون حقوق خانواده‌ی انتاریو (Family Law Act) به کار می‌رود، آمده است؛ این دو متن با عبارت‌هایی کمی متفاوت یک چیز را می‌گویند. اینکه خود برنامه‌ی زمانی چگونه تعیین می‌شود پرسش جداگانه‌ای است که در صفحه‌ی ما درباره‌ی زمان والدین آمده است.

وقتی زمان والدین مشترک است، نفقه مرحله به مرحله چگونه تعیین می‌شود؟

1. شمردن زمان والدین در یک سال کامل. آزمون ۴۰ درصد ماده‌ی ۹ «در طول یک سال» سنجیده می‌شود، نه هفته به هفته. برنامه‌ی واقعی، از جمله تعطیلات و تابستان، یا برنامه‌ای را که در حکم یا توافق‌نامه آمده مبنا قرار دهید.
2. تشخیص نوع ترتیب. اگر یکی از والدین بیش از ۶۰ درصد زمان را داشته باشد، «بیشترِ زمان والدین» (majority of parenting time) با اوست (ماده‌ی ۲(۱)) و قاعده‌ی معمول جدولی ماده‌ی ۳ اعمال می‌شود. اگر هر یک از والدین دست‌کم ۴۰ درصد داشته باشد، ماده‌ی ۹ اعمال می‌شود. اگر دو فرزند یا بیشتر باشند و هر یک از والدین بیشترِ زمان را دست‌کم با یکی از فرزندان داشته باشد، ماده‌ی ۸ اعمال می‌شود.
3. تبادل اطلاعات درآمدی. طبق ماده‌ی ۹ دادگاه به مبلغ جدولی هر دو والد نگاه می‌کند، پس درآمد هر دو مهم است، نه فقط درآمد والد پرداخت‌کننده. طبق قاعده‌ی ۱۳ آیین دادرسی خانواده (Family Law Rules)، طرفین دعوای نفقه معمولاً صورت‌وضعیت مالی و مدارک درآمد ابلاغ می‌کنند.
4. محاسبه‌ی هر دو مبلغ جدولی. ببینید هر یک از والدین طبق جدول مربوط و بر اساس تعداد فرزندان چه مبلغی به دیگری می‌پرداخت.
5. افزودن مدارک هزینه‌ها و توان مالی. ماده‌ی ۹ دادگاه را موظف می‌کند هزینه‌های افزوده‌ی زمان والدین مشترک و وضعیت، توان مالی، نیازها و دیگر شرایط هر یک از والدین و فرزند را هم در نظر بگیرد؛ پس بودجه‌ی هر طرف و هزینه‌های واقعی فرزند در هر خانه بخشی از مدارک است.
6. توافق یا مراجعه به دادگاه. والدین می‌توانند مبلغ را در توافق‌نامه‌ی جدایی تعیین کنند، با دادخواست به دادگاه بروند، یا در پرونده‌ای که حکم دارد از راه درخواست تغییر حکم (motion to change) اقدام کنند. درخواستی که مطابق جدول نیست، به مدارکی نیاز دارد که ماده‌ی ۹ لازم می‌داند (بند ۵ قاعده‌ی ۱۵(۲۱) آیین دادرسی خانواده).

خدمت آنلاین نفقه‌ی فرزند دولت انتاریو (Child Support Service) برای این وضعیت قابل استفاده نیست. طبق شرایط خود این خدمت، در صورت زمان والدین تقسیم‌شده یا مشترک نمی‌توان از آن استفاده کرد؛ این خدمت برای خانواده‌هایی طراحی شده که فرزند ۶۰ درصد از زمان را نزد یکی از والدین یا سرپرستان زندگی می‌کند.

کدام قاعده برای کدام ترتیب اعمال می‌شود؟

از میان این قواعد، فقط ماده‌ی ۸ فرمولی می‌دهد: تفاوت میان دو مبلغ جدولی. ماده‌ی ۹ فرمولی نمی‌دهد. این ماده سه موضوع را برمی‌شمارد که دادگاه باید در نظر بگیرد و تعیین مبلغ را به دادگاه می‌سپارد؛ به همین دلیل پرونده‌های زمان والدین مشترک تا این اندازه به مدارک وابسته‌اند.

ماده‌ی ۹ دقیقاً دادگاه را به در نظر گرفتن چه چیزهایی موظف می‌کند؟

ماده‌ی ۹ می‌گوید اگر هر یک از والدین دست‌کم ۴۰ درصد زمان والدین را در طول یک سال اعمال کند، مبلغ حکم «باید با در نظر گرفتن» سه موضوع تعیین شود.

بند (a): مبالغی که در جدول‌های مربوط برای هر یک از والدین آمده است. دادگاه می‌بیند هر یک از والدین بر اساس درآمد خودش طبق جدول چه مبلغی به دیگری می‌پرداخت. وقتی درآمدها بسیار متفاوت است، فاصله‌ی دو مبلغ جدولی معمولاً زیاد است؛ وقتی درآمدها نزدیک است، این فاصله کم است.

بند (b): هزینه‌های افزوده‌ی ترتیبات زمان والدین مشترک. وقتی فرزند در دو خانه زندگی می‌کند، برخی هزینه‌ها ممکن است دوبار پرداخت شوند، مانند اتاقی در هر خانه یا رفت‌وآمد میان دو خانه. دستورالعمل‌ها دادگاه را به این هزینه‌های افزوده ارجاع می‌دهند، اما آن‌ها را فهرست نمی‌کنند و مبلغی برایشان تعیین نمی‌کنند.

بند (c): وضعیت، توان مالی، نیازها و دیگر شرایط هر یک از والدین و هر فرزندی که برایش نفقه مطالبه می‌شود. این گسترده‌ترین عامل است. به دادگاه اجازه می‌دهد به درآمد و هزینه‌های واقعی هر خانوار، اینکه چه کسی هزینه‌ی چه چیزی را می‌دهد، و اینکه آیا سطح زندگی فرزند در دو خانه بسیار متفاوت است، نگاه کند.

دستورالعمل‌ها این عوامل را رتبه‌بندی نمی‌کنند و نمی‌گویند یکی از آن‌ها تعیین‌کننده است. نمی‌گویند نتیجه باید تفاوت دو مبلغ جدولی باشد، و نمی‌گویند زمان برابر یعنی هزینه‌ی برابر. والدی که نتیجه‌ی خاصی می‌خواهد باید به دادگاه نشان دهد که چرا این سه عامل به آن نتیجه می‌رسد.

زمان والدین برای رسیدن به ۴۰ درصد چگونه شمرده می‌شود؟

دستورالعمل‌ها آستانه و دوره را تعیین می‌کنند: دست‌کم ۴۰ درصد، در طول یک سال. اما روش شمارش را تعیین نمی‌کنند. نمی‌گویند دادگاه ساعت‌ها را می‌شمارد یا روزها یا شب‌ها را، و نمی‌گویند روزهای مدرسه، رفت‌وآمد یا زمانی که فرزند نزد پرستار است چگونه تقسیم می‌شود.

قوانین اما این اصطلاح را تعریف کرده‌اند. قانون طلاق کانادا (Divorce Act) زمان والدین را زمانی تعریف می‌کند که فرزند تحت مراقبت شخص دارای زمان والدین است، «چه فرزند در تمام آن مدت به‌طور فیزیکی نزد آن شخص باشد و چه نباشد» (ماده‌ی ۲(۱)). قانون اصلاح حقوق کودکان انتاریو (Children's Law Reform Act)، که برای والدینی به کار می‌رود که هرگز ازدواج نکرده‌اند یا در حال طلاق نیستند، همین مفهوم را به کار می‌برد: زمانی که فرزند تحت مراقبت یکی از والدین است، چه در آن مدت به‌طور فیزیکی نزد او باشد و چه نباشد (ماده‌ی ۱۸(۱)). پس پرسش این است که فرزند تحت مراقبت چه کسی است، نه فقط اینکه کجا می‌خوابد.

چون دستورالعمل‌ها روش شمارش را باز گذاشته‌اند، والدی که نزدیک به آستانه است باید زمانی را که فرزند واقعاً تحت مراقبت اوست با دقت ثبت کند، به شکلی که دادگاه بتواند آن را بررسی کند، مانند تقویمی که در طول سال نگه داشته می‌شود. اگر سوابق والدین با هم فرق داشته باشد، دادگاه بر اساس مدارک تصمیم می‌گیرد.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• زمان روی کاغذ در برابر زمان در عمل. ماده‌ی ۹ از زمانی سخن می‌گوید که هر یک از والدین «اعمال می‌کند»، پس برنامه‌ای که عملاً اجرا نمی‌شود ممکن است آن‌طور که نوشته شده به حساب نیاید.
• تعداد فرزندان و نحوه‌ی تقسیم آن‌ها. اگر دو فرزند یا بیشتر عمدتاً در خانه‌های متفاوت زندگی کنند، ممکن است ماده‌ی ۸ اعمال شود، نه ماده‌ی ۹.
• درآمدهای بسیار متفاوت. دو مبلغ جدولی طبق بند (a) ماده‌ی ۹ فاصله‌ی زیادی دارند و توان مالی هر خانوار طبق بند (c) وزن پیدا می‌کند.
• هزینه‌های ماده‌ی ۷. زمان والدین مشترک نحوه‌ی تعیین مبلغ ماهانه را تغییر می‌دهد، اما هزینه‌های ویژه یا فوق‌العاده طبق ماده‌ی ۷ مطالبه می‌شوند؛ ببینید چه هزینه‌هایی هزینه‌ی ماده‌ی ۷ به شمار می‌آیند.
• سختی نامتعارف. ماده‌ی ۱۰ درباره‌ی مبالغی که طبق ماده‌ی ۹ تعیین می‌شوند هم اعمال می‌شود، همراه با مقایسه‌ی سطح زندگی در ماده‌ی ۱۰(۳).
• توافق میان والدین. دادگاه می‌تواند مبلغ دیگری را با رضایت طرفین بپذیرد، اگر ترتیبات معقولی برای فرزند داده شده باشد (قانون طلاق، ماده‌ی ۱۵.۱(۷)؛ قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۳۳(۱۴)). دادگاه در این حال هم به دستورالعمل‌ها توجه می‌کند.
• تغییر برنامه. اگر زمان به بالا یا پایین ۴۰ درصد برود، ممکن است حکم دیگر مناسب نباشد؛ بند (a) ماده‌ی ۱۴ هر تغییری را که به حکمی متفاوت منجر شود تغییر شرایط می‌شمارد. ببینید حکم نفقه را در انتاریو چگونه تغییر دهیم.

یک مثال

برای مثال، لیلا و آرش را در نظر بگیرید که با فاصله‌ی چند کیلومتر در نورث یورک و تورنهیل زندگی می‌کنند و دو فرزند ۸ و ۱۱ ساله دارند. آن‌ها در حال طلاق نیستند، پس دستورالعمل‌های انتاریو اعمال می‌شود. درآمد لیلا حدوداً دو برابر درآمد آرش است. طبق برنامه‌شان، آرش فرزندان را یک آخر هفته در میان از جمعه تا صبح دوشنبه، هر چهارشنبه شب، نیمی از تعطیلات زمستانی و بهاری، و چهار هفته در تابستان دارد.

لیلا می‌گوید آرش حدود ۳۵ درصد زمان را دارد و نباید چیزی بیش از نتیجه‌ی معمول بگیرد، که در اینجا یعنی آرش مبلغ جدولی متناسب با درآمد خودش را به لیلا بپردازد. آرش می‌گوید اگر کل سال شمرده شود، از جمله روزهای مدرسه‌ای که او بچه‌ها را می‌رساند و برمی‌گرداند، فرزندان بیش از ۴۰ درصد زمان تحت مراقبت او هستند. هر کدام تقویم دوازده ماه گذشته را می‌آورند. اگر دادگاه نتیجه بگیرد آستانه‌ی ۴۰ درصد رعایت شده، فقط مبلغ جدولی یکی از والدین را انتخاب نمی‌کند. به این نگاه می‌کند که هر کدام طبق جدول برای دو فرزند چه می‌پرداخت، به هزینه‌های اضافی آرش برای خانه‌ی دوم فرزندان، و به توان مالی بسیار متفاوت دو خانوار. چون درآمد لیلا بسیار بیشتر است، ممکن است نتیجه این باشد که لیلا مبلغی به آرش بپردازد، با اینکه فرزندان بیشتر وقت نزد او هستند. اگر آستانه رعایت نشده باشد، ماده‌ی ۳ اعمال می‌شود و آرش مبلغ جدولی متناسب با درآمد خود را می‌پردازد. این نمونه‌ای فرضی برای توضیح مراحل است، نه پیش‌بینی نتیجه‌ی هیچ پرونده‌ای. خانواده‌هایی که می‌خواهند چنین برنامه‌ای را به فارسی بررسی کنند، می‌توانند درباره‌ی کار ما با خانواده‌های فارسی‌زبان در تورنتو بخوانند.

والدین چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. این فرض که زمان پنجاه‌پنجاه یعنی هیچ نفقه‌ای پرداخت نمی‌شود. ماده‌ی ۹ از هر دو مبلغ جدولی شروع می‌کند؛ وقتی درآمدها متفاوت است، معمولاً یکی از والدین همچنان مبلغی می‌پردازد.
2. این فرض که تفاوت دو مبلغ جدولی خودبه‌خود اعمال می‌شود. این فرمول در ماده‌ی ۸ و برای زمان والدین تقسیم‌شده است. ماده‌ی ۹ هزینه‌های افزوده و توان مالی و نیازهای هر خانوار را هم اضافه می‌کند.
3. شمردن سرسری زمان. آزمون، ۴۰ درصد در طول یک سال است. والدی که بدون سابقه به «تقریباً نصف» تکیه کند، ممکن است نتواند آن را ثابت کند.
4. پذیرفتن برنامه‌ای فقط برای رسیدن به ۴۰ درصد. حکم زمان والدین فقط بر پایه‌ی منافع عالیه‌ی کودک صادر می‌شود (قانون طلاق، ماده‌ی ۱۶(۱)؛ قانون اصلاح حقوق کودکان، ماده‌ی ۲۴(۱))، نه بر پایه‌ی نتیجه‌ی نفقه.
5. ارائه نکردن اطلاعات درآمدی. طبق ماده‌ی ۹ درآمد هر دو مهم است. نبودن مدارک پرونده را کند می‌کند و ممکن است باعث شود دادگاه درآمدی برای والد منظور کند (بند (f) ماده‌ی ۱۹(۱)).
6. بازبینی نکردن حکم. با بزرگ شدن فرزندان برنامه‌ها تغییر می‌کنند. حکم نفقه‌ای که بر پایه‌ی برنامه‌ای قدیمی است ممکن است به تغییر نیاز داشته باشد، و این تغییر باید از راه توافق یا دادگاه انجام شود.

این هفته چه کار کنید

1. تقویم دوازده ماه گذشته را چاپ یا دانلود کنید و هر روز و هر شبی را که فرزندان تحت مراقبت شما بوده‌اند علامت بزنید.
2. اظهارنامه‌های مالیاتی و برگه‌های ارزیابی سه سال گذشته را جمع کنید؛ راهنمای ما درباره‌ی کدام صورت‌وضعیت مالی را باید ثبت کنید مدارک دیگری را که دادگاه انتظار دارد فهرست می‌کند.
3. هزینه‌هایی را که برای فرزندان در خانه‌ی خود می‌پردازید فهرست کنید: سهم اجاره یا وام مسکن برای اتاقشان، خوراک، پوشاک، رفت‌وآمد و فعالیت‌ها.
4. هر هزینه‌ی ویژه، مانند نگهداری کودک، ارتودنسی یا کلاس تقویتی، و اینکه اکنون چه کسی آن را می‌پردازد، یادداشت کنید.
5. اگر تازه در آستانه‌ی جدایی هستید، پیش از پذیرفتن هر برنامه‌ای چک‌لیست هفته‌ی اول جدایی را بخوانید.
6. اگر در تورنتو زندگی می‌کنید و احتمال رفتن به دادگاه هست، ببینید کدام دادگاه خانواده‌ی تورنتو به پرونده‌ی شما رسیدگی می‌کند.

پرسش‌های متداول

اگر زمان را دقیقاً پنجاه‌پنجاه تقسیم کنیم، آیا کسی نفقه می‌پردازد؟

اغلب بله. ماده‌ی ۹ از مبلغ جدولی هر یک از والدین شروع می‌کند، پس وقتی درآمدها متفاوت است، والدی که درآمد بیشتری دارد ممکن است همچنان مبلغی بپردازد. دادگاه هزینه‌های افزوده‌ی زمان مشترک و توان مالی و نیازهای هر خانوار را هم می‌سنجد.

آیا ۴۰ درصد با ساعت، روز یا شب شمرده می‌شود؟

دستورالعمل‌ها چیزی در این باره نمی‌گویند. آستانه را دست‌کم ۴۰ درصد در طول یک سال تعیین می‌کنند و روش را به مدارک هر پرونده واگذار می‌کنند. قوانین، زمان والدین را زمانی تعریف می‌کنند که فرزند تحت مراقبت یکی از والدین است، چه در تمام آن مدت به‌طور فیزیکی نزد او باشد و چه نباشد.

اگر یکی از والدین ۶۰ درصد و دیگری ۴۰ درصد زمان را داشته باشد چه؟

«بیشترِ زمان والدین» یعنی بیش از ۶۰ درصد (ماده‌ی ۲(۱)). والدی که ۴۰ درصد دارد، آستانه‌ی «دست‌کم ۴۰ درصد» ماده‌ی ۹ را دارد، پس ماده‌ی ۹ اعمال می‌شود، نه قاعده‌ی معمول جدولی.

آیا می‌توانیم توافق کنیم که هیچ‌یک نفقه نپردازیم؟

والدین می‌توانند توافق کنند، اما دادگاهی که از آن خواسته می‌شود مبلغ متفاوتی را بپذیرد، باید با توجه به دستورالعمل‌ها قانع شود که ترتیبات معقولی برای فرزند داده شده است (قانون طلاق، ماده‌ی ۱۵.۱(۷) و (۸)؛ قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۳۳(۱۴) و (۱۵)).

آیا زمان والدین مشترک تغییر می‌دهد که چه کسی هزینه‌ی ارتودنسی یا مهدکودک را بپردازد؟

هزینه‌های ویژه یا فوق‌العاده طبق ماده‌ی ۷ بررسی می‌شوند و معمولاً به نسبت درآمد تقسیم می‌شوند. زمان والدین مشترک نحوه‌ی تعیین مبلغ ماهانه را تغییر می‌دهد، نه قواعد ماده‌ی ۷ را.

آیا دفتر مسئولیت خانواده می‌تواند با تغییر برنامه مبلغ را تغییر دهد؟

خیر. دفتر مسئولیت خانواده (Family Responsibility Office) حکم را همان‌طور که نوشته شده اجرا می‌کند؛ طبق راهنمای خود این دفتر، نمی‌تواند مبلغ نفقه را تغییر دهد و فقط قاضی می‌تواند مبلغ حکم نفقه را تغییر دهد. ببینید دفتر مسئولیت خانواده چه کاری می‌تواند بکند و چه کاری نمی‌تواند.

موسسه‌ی حقوقی سربازوطن در دعاوی نفقه‌ی فرزند و ترتیبات زمان والدین مشترک، به فارسی یا انگلیسی، وکالت والدین را بر عهده می‌گیرد. با +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از طریق صفحه‌ی تماس با ما در ارتباط باشید.