ازدواج در انتاریو با ویزای توریستی یا تحصیلی: قانون ازدواج انتاریو چه چیزهایی می‌خواهد؟

به گفته‌ی شهرداری تورنتو، برای پروانه‌ی ازدواج شرط اقامت یا تابعیت وجود ندارد و کسی که موقتاً در انتاریو است هم می‌تواند درخواست دهد. آنچه لازم است: شرط سنی، متأهل نبودن، رضایت آزاد، پروانه‌ی ازدواج، اجراکننده‌ی مجاز و دو شاهد. اثر ازدواج بر ویزا یا اقامت موضوع این صفحه نیست.

این صفحه فقط قانون انتاریو و کانادا را توضیح می‌دهد، نه قانون ایران. این که ازدواجی که در انتاریو انجام می‌شود در ایران چه اثری دارد، پرسشی برای وکیلی در ایران است.

این صفحه فقط جنبه‌ی قانون ازدواج و قانون خانواده‌ی انتاریو را توضیح می‌دهد و اثر ازدواج بر ویزا، اقامت یا اسپانسرشیپ را پوشش نمی‌دهد. پرسش‌های مربوط به وضعیت اقامتی را از یک نماینده‌ی مجاز امور مهاجرت (authorized immigration representative) بپرسید.

بسیاری از دانشجویان و مسافران ایرانی گمان می‌کنند ازدواج در کانادا فقط برای شهروندان یا مقیمان ممکن است، یا این که خواندن عقد در خانه کافی است. هیچ‌کدام درست نیست. این صفحه، که یکی از راهنماهای ما برای خانواده‌های فارسی‌زبان در تورنتو است، مراحل ازدواج قانونی در انتاریو و پرسش قرارداد ازدواج را توضیح می‌دهد. برای آشنایی با انواع قرارداد میان زوج‌ها، صفحه‌ی قراردادهای خانوادگی را ببینید.

پروانه‌ی ازدواج در تورنتو، گام به گام، چگونه گرفته می‌شود؟

1. شرایط را بررسی کنید. طبق صفحه‌ی دولت انتاریو، باید دست‌کم ۱۸ سال داشته باشید (یا ۱۶ یا ۱۷ سال با رضایت کتبی والدین یا حکم دادگاه)، متأهل نباشید یا ازدواج قبلی‌تان منحل یا باطل شده باشد، و با میل و آزادی رضایت دهید.
2. اگر قبلاً ازدواج کرده‌اید، مدرک بیاورید. برای طلاقی که در کانادا صادر شده، گواهی طلاق یا حکم نهایی لازم است (ماده‌ی ۸(۲) قانون ازدواج انتاریو (Marriage Act)). کسی که بیرون از کانادا طلاق گرفته، پیش از صدور پروانه به اجازه‌ی کتبی وزیر نیاز دارد (ماده‌ی ۸(۳)).
3. فرم آنلاین را پر کنید. شهرداری تورنتو می‌خواهد فرم چاپ شود و هر دو نفر آن را با خودکار امضا کنند؛ امضای دیجیتال پذیرفته نمی‌شود.
4. نوبت حضوری بگیرید. نوبت‌ها در تالار شهر تورنتو در 100 Queen Street West و مرکز شهری نورث یورک در 5100 Yonge Street است. اگر هر دو فرم را امضا کرده باشید، حضور یکی از شما کافی است.
5. مدارک هویتی و هزینه را ببرید. برای هر نفر دو مدرک هویتی دولتی، اصل و معتبر، و ۱۸۰ دلار هزینه با کارت بانکی یا کارت اعتباری.
6. مراسم را برگزار کنید. با اجراکننده‌ی مجاز و دو شاهد حاضر، در مدت اعتبار پروانه، یعنی ۳ ماه از تاریخ صدور.
7. گواهی ازدواج را سفارش دهید. اجراکننده پروانه را برای ثبت به دولت انتاریو می‌فرستد. گواهی ازدواج را حدود ۱۰ تا ۱۲ هفته پس از مراسم می‌توان از ServiceOntario سفارش داد.

آیا با ویزای توریستی یا تحصیلی می‌توانید در انتاریو ازدواج کنید؟

از نظر قانون ازدواج، بله. شهرداری تورنتو صریحاً می‌گوید هر کس که بیش از ۱۶ سال سن دارد، چه در انتاریو زندگی کند و چه موقتاً در سفر باشد، می‌تواند برای پروانه‌ی ازدواج درخواست دهد و شرط جنسیت، اقامت، تابعیت یا پزشکی وجود ندارد. فهرست شرایطی هم که دولت انتاریو اعلام کرده، فقط سن، متأهل نبودن و رضایت آزاد است. پروانه‌ی ازدواج (marriage licence) را منشی شهرداری (municipal clerk) صادر می‌کند (ماده‌ی ۱۱(۱))، و به گفته‌ی دولت انتاریو، درخواست آنلاین فقط در برخی شهرداری‌ها ممکن است.

این پاسخ فقط درباره‌ی خود ازدواج است. این که ازدواج بر ویزای شما، اجازه‌ی تحصیل یا درخواست اقامت چه اثری دارد، پرسشی جداست که باید از یک نماینده‌ی مجاز امور مهاجرت بپرسید.

گذرنامه و شناسنامه‌ی ایرانی برای پروانه‌ی ازدواج کافی است؟

شهرداری تورنتو مدرک هویتی را از هر کشوری می‌پذیرد، به شرط آن که دولتی، اصل و معتبر باشد و نام و تاریخ تولد شما را نشان دهد. گذرنامه و شناسنامه (birth certificate) هر دو در فهرست مدارک پذیرفتنی هستند. نام و نام خانوادگی شما باید در هر دو مدرک یکی باشد، و اگر می‌خواهید نام میانی در پروانه بیاید، باید در هر دو مدرک آمده باشد.

گذرنامه‌ی منقضی، رونوشت، اسکن یا عکس روی گوشی پذیرفته نمی‌شود. کارت سلامت، کارت شماره‌ی بیمه‌ی اجتماعی و مدارک درخواست پناهندگی هم در فهرست نیستند. اگر مدرکی به انگلیسی نیست، که درباره‌ی شناسنامه‌ی فارسی چنین است، ترجمه‌ی کتبی مترجم رسمی (certified translator) لازم است. صفحه‌ی ترجمه‌ی مدارک ایرانی در انتاریو درباره‌ی این نوع ترجمه بیشتر توضیح می‌دهد.

چه کسی می‌تواند ازدواج شما را اجرا کند؟

رهبر دینی‌ای که گروه دینی‌اش او را مجاز به اجرای ازدواج می‌داند و نزد وزیر ثبت شده است، می‌تواند ازدواج را اجرا کند (ماده‌ی ۲۰.۱). اجرای مدنی با قاضی، قاضی مشاور (associate judge)، قاضی صلح (justice of the peace) و نماینده‌ای از مجلس انتاریو است که به وزیر اطلاع داده باشد (ماده‌ی ۲۴(۱))، و دولت انتاریو منشی شهرداری یا نماینده‌ی او را هم در این فهرست آورده است. شهرداری تورنتو اکنون به‌طور آزمایشی مراسم مدنی را در مرکز شهری نورث یورک برگزار می‌کند.

در مراسم مدنی، هر یک از دو طرف جمله‌هایی را که ماده‌ی ۲۴(۳) تعیین کرده در حضور اجراکننده و شاهدان می‌گوید، و گفتن آن‌ها فقط به انگلیسی یا فقط به فرانسه کافی است (ماده‌ی ۲۴(۴)). اگر عقد شرعی را بدون پروانه یا بدون اجراکننده‌ی ثبت‌شده بخوانید، وضعیت شما فرق می‌کند؛ صفحه‌ی عقد شرعی بدون پروانه یا صیغه در انتاریو را بخوانید.

آیا پیش از عقد، قرارداد ازدواج لازم است؟

لازم نیست، اما بسیاری از زوج‌های ایرانی می‌خواهند مهریه و شروط را جایی بنویسند. در انتاریو این کار با قرارداد ازدواج (marriage contract) انجام می‌شود. دو نفری که قصد ازدواج دارند می‌توانند درباره‌ی مالکیت و تقسیم اموال، نفقه، حق هدایت آموزش و تربیت اخلاقی فرزندان، و هر موضوع دیگری در سامان دادن به امورشان توافق کنند (ماده‌ی ۵۲(۱) قانون حقوق خانواده‌ی انتاریو (Family Law Act)).

• شکل. قرارداد خانوادگی (domestic contract) بدون نوشته، امضای دو طرف و شاهد قابل اجرا نیست (ماده‌ی ۵۵(۱)).
• فرزندان. بند مربوط به مسئولیت تصمیم‌گیری (decision-making responsibility) یا زمان والدین (parenting time) در قرارداد ازدواج قابل اجرا نیست (مواد ۵۲(۱) و ۵۸).
• خانه‌ی مشترک. بندی که حقوق همسر را درباره‌ی خانه‌ی مشترک زناشویی (matrimonial home) محدود کند، قابل اجرا نیست (ماده‌ی ۵۲(۲)).
• مستثنا کردن اموال. مالی که در قرارداد خانوادگی توافق شده جزو دارایی خالص خانوادگی (net family property) نباشد، از آن بیرون می‌ماند (بند ۶ ماده‌ی ۴(۲)).
• ابطال. دادگاه می‌تواند قرارداد را ابطال کند، اگر دارایی یا بدهی قابل توجهی افشا نشده یا یکی از طرفین ماهیت و پیامد قرارداد را درک نکرده باشد (ماده‌ی ۵۶(۴)).

چگونگی نوشتن مهریه در چنین قراردادی در صفحه‌ی مهریه و شروط پیش از عقد در تورنتو آمده است. برای این که دادگاه‌های انتاریو مهریه را پس از جدایی چگونه می‌خوانند، صفحه‌ی مهریه در انتاریو را ببینید.

ازدواج در انتاریو چه حقوقی برای شما ایجاد می‌کند؟

پس از ازدواج، شما همسر به معنای قانون حقوق خانواده هستید (ماده‌ی ۱(۱)). اگر جدا شوید، همسری که دارایی خالص خانوادگی کمتری دارد حق دارد نصف تفاوت را بگیرد (ماده‌ی ۵(۱))؛ قواعد آن در صفحه‌ی تقسیم اموال آمده است. هر همسری در حد توان و بر پایه‌ی نیاز، تکلیف نفقه‌ی خود و همسرش را دارد (ماده‌ی ۳۰)؛ صفحه‌ی نفقه‌ی همسر را ببینید. هر دو همسر هم حق برابر سکونت در خانه‌ی مشترک دارند (ماده‌ی ۱۹(۱)).

اگر پس از ازدواج از انتاریو بروید، قانون دیگری ممکن است حاکم شود. حقوق مالی همسران ناشی از رابطه‌ی زناشویی تابع قانون محل آخرین اقامت عادی (habitual residence) مشترک آن‌هاست، و اگر چنین محلی نباشد، تابع قانون انتاریو (ماده‌ی ۱۵). قرارداد ازدواجی که تابع قانون کشور دیگری است هم، اگر طبق قانون داخلی انتاریو بسته شده باشد، در انتاریو معتبر است (بند (a) ماده‌ی ۵۸).

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• سن. زیر ۱۸ سال، رضایت کتبی والدین یا حکم دادگاه لازم است (قانون ازدواج، مواد ۵(۲) و ۶(۱)).
• ازدواج قبلی. انحلال آن باید در انتاریو شناخته شود و مدرکش ارائه شود (قانون ازدواج، ماده‌ی ۸).
• توانایی رضایت. به کسی که به دلیل مستی یا مصرف مواد یا هر دلیل دیگر توانایی ذهنی ازدواج ندارد، پروانه داده نمی‌شود (قانون ازدواج، ماده‌ی ۷).
• شهرداری. پروانه را منشی شهرداری صادر می‌کند و روش، نوبت و هزینه در هر شهرداری می‌تواند متفاوت باشد (قانون ازدواج، ماده‌ی ۱۱(۱)؛ دولت انتاریو).
• نوع اجراکننده. رهبر دینی باید ثبت‌شده باشد؛ اجرای مدنی با افراد ماده‌ی ۲۴ است (قانون ازدواج، مواد ۲۰(۱) و ۲۴).
• محل زندگی پس از ازدواج. آخرین اقامت عادی مشترک، قانون حاکم بر حقوق مالی همسران را تعیین می‌کند (قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۱۵).

یک مثال

برای مثال، سارا را در نظر بگیرید که با اجازه‌ی تحصیل در تورنتو درس می‌خواند و کیان که با ویزای توریستی آمده است. آن‌ها فرم آنلاین را پر می‌کنند، چاپ می‌کنند و هر دو با خودکار امضا می‌کنند. سارا تنها به نوبت در مرکز شهری نورث یورک می‌رود و چهار مدرک می‌برد: برای خودش گذرنامه‌ی ایرانی معتبر و گواهی‌نامه‌ی رانندگی انتاریو، و برای کیان گذرنامه و شناسنامه‌ی ایرانی همراه با ترجمه‌ی کتبی مترجم رسمی. او ۱۸۰ دلار با کارت بانکی می‌پردازد.

پیش از مراسم، سارا و کیان قرارداد ازدواجی می‌نویسند که مهریه را هم در بر دارد و هر دو آن را در حضور شاهد امضا می‌کنند. یک رهبر دینی ثبت‌شده ازدواج را در یک تالار در ریچموند هیل اجرا می‌کند، با دو شاهد حاضر، و پروانه‌ای که در تورنتو گرفته‌اند در آنجا هم معتبر است. حدود سه ماه بعد گواهی ازدواج را سفارش می‌دهند. این مثال درباره‌ی وضعیت اقامتی آن‌ها چیزی نمی‌گوید؛ یک مثال فرضی است و پیش‌بینی هیچ پرونده‌ای نیست.

چه اشتباه‌هایی رایج است؟

1. برگزاری مراسم پیش از گرفتن پروانه. شهرداری تورنتو صریحاً می‌گوید بدون پروانه (یا اعلان رسمی) مراسم برگزار نکنید.
2. بردن گذرنامه‌ی منقضی یا رونوشت مدارک. فقط اصل مدارک معتبر پذیرفته می‌شود.
3. یکی نبودن نام در دو مدرک. نام و نام خانوادگی باید در هر دو مدرک یکسان باشد.
4. شناسنامه‌ی فارسی بدون ترجمه. مدرک غیرانگلیسی بدون ترجمه‌ی کتبی مترجم رسمی پذیرفته نمی‌شود.
5. مهریه‌ی شفاهی یا قرارداد بدون شاهد. قرارداد خانوادگی بدون نوشته، امضا و شاهد قابل اجرا نیست (قانون حقوق خانواده، ماده‌ی ۵۵(۱)).
6. اظهار نادرست در فرم. اظهار خلاف واقع آگاهانه در مدارک ازدواج طبق قانون ازدواج تخلف است و ممکن است تا ۱٬۰۰۰ دلار جریمه، تا یک سال زندان یا هر دو را در پی داشته باشد (قانون ازدواج، ماده‌ی ۳۵(۱)).

این هفته چه کنید

1. اعتبار گذرنامه و مدارک هویتی دیگر را بررسی کنید و ببینید نام‌ها در هر دو مدرک یکی است.
2. برای هر مدرک غیرانگلیسی، ترجمه‌ی کتبی مترجم رسمی سفارش دهید.
3. فرم آنلاین را پر کنید و نوبت حضوری بگیرید.
4. اجراکننده را انتخاب کنید، ثبت او را در فهرست ServiceOntario بررسی کنید و دو شاهد هماهنگ کنید.
5. اگر قرارداد ازدواج می‌خواهید، نوشتن آن را از همین حالا شروع کنید، نه در هفته‌ی عروسی.
6. پرسش‌های اقامتی‌تان را بنویسید و نزد یک نماینده‌ی مجاز امور مهاجرت ببرید.

پرسش‌های متداول

آیا هر دو باید در نوبت پروانه حاضر شویم؟

به گفته‌ی شهرداری تورنتو، اگر فرم چاپ‌شده را هر دو با خودکار امضا کرده باشید، حضور یکی از شما کافی است. اگر نتوانسته‌اید فرم را چاپ کنید، در نوبت چاپ می‌شود، اما در آن صورت هر دو باید برای امضا حاضر باشید.

پروانه چه مدت اعتبار دارد و کجا معتبر است؟

پروانه ۳ ماه از تاریخ صدور معتبر است و در سراسر انتاریو می‌توان از آن استفاده کرد. شهرداری تورنتو می‌گوید درخواست را حداکثر ۹۰ روز پیش از تاریخ عروسی بدهید.

آیا می‌توانیم در خانه یا رستوران ازدواج کنیم؟

بله. به گفته‌ی شهرداری تورنتو، با داشتن پروانه می‌توانید هر جا که بخواهید ازدواج کنید، به شرط اجازه‌ی مالک یا مستأجر آن مکان، از خانه تا رستوران، تالار یا عبادتگاه.

شاهدان باید حضوری باشند؟

بله. دو شاهد باید در مراسم حاضر باشند و نامشان را در دفتر ثبت ازدواج بنویسند (قانون ازدواج، ماده‌ی ۲۵). در مراسم مدنی شهرداری تورنتو، شهرداری می‌تواند با دریافت هزینه یک شاهد فراهم کند.

اگر پیش‌تر در ایران عقد کرده‌ایم، باید دوباره در انتاریو ازدواج کنیم؟

این پرسش دیگری است. اگر ازدواجتان در ایران ثبت شده، صفحه‌ی آیا ازدواج ثبت‌شده در ایران باید در انتاریو هم ثبت شود را بخوانید.

اگر طلاقم در کانادا صادر شده، چه مدرکی ببرم؟

شهرداری تورنتو اصل یا رونوشت تأییدشده‌ی گواهی طلاق یا حکم نهایی را می‌خواهد و حکم طلاق (divorce order) را به‌تنهایی نمی‌پذیرد. صفحه‌ی گرفتن گواهی طلاق در انتاریو مراحل آن را توضیح می‌دهد.

سورنا سربازوطن وکیلی فارسی‌زبان است و می‌توانید درباره‌ی ازدواج در انتاریو و قرارداد ازدواج به فارسی، انگلیسی یا فرانسه با او گفت‌وگو کنید. نخستین جلسه با موسسه‌ی حقوقی سربازوطن محرمانه تلقی می‌شود. با شماره‌ی +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از طریق صفحه‌ی تماس با ما در ارتباط باشید.