موجر شما را از خانه بیرون گذاشته و قفل را عوض کرده است: در انتاریو چه می‌توانید بکنید؟

موجر حق چنین کاری را ندارد. در دوران اجاره، موجر در انتاریو نمی‌تواند بدون دادن کلید جدید به شما قفل را عوض کند، و نمی‌تواند بدون حکم تخلیه از هیئت موجر و مستأجر (Landlord and Tenant Board) که مأمور اجرای احکام (Sheriff) آن را اجرا کند، واحد را پس بگیرد. اگر از ورود به خانه محروم شده‌اید، می‌توانید با فرم T2 به هیئت درخواست بدهید، رسیدگی فوری بخواهید، و حکمی بگیرید که اجازه دهد به خانه برگردید، همراه با جبران زیان‌هایتان.

رسیدن به خانه و دیدن قفلی که عوض شده ترسناک است، به‌ویژه برای خانواده‌ای تازه‌وارد که مدارک، دارو و وسایل بچه‌هایش داخل خانه است. برخی موجران فکر می‌کنند اجاره‌ی پرداخت‌نشده، اخطاری که داده‌اند، یا یک «باید بروی» شفاهی به آن‌ها اجازه می‌دهد قفل را عوض کنند. این‌طور نیست. این راهنما قواعد قانون اجاره‌های مسکونی مصوب ۲۰۰۶ (Residential Tenancies Act, 2006)، کارهایی که باید در ساعت‌ها و روزهای نخست انجام دهید، و راه‌های جبران را توضیح می‌دهد. صفحه‌ی اصلی ما درباره‌ی اختلافات موجر و مستأجر تصویر کلی‌تر را نشان می‌دهد.

قانون درباره‌ی عوض کردن قفل چه می‌گوید؟

رهنمود هیئت درباره‌ی حقوق مستأجر دو نکته‌ی کاربردی اضافه می‌کند. موجر در دوران اجاره می‌تواند قفل را عوض کند، به شرط آنکه کلید قفل جدید به مستأجر داده شود و هزینه‌ای از او گرفته نشود. و موجر پس از آنکه مستأجر برای همیشه نقل مکان کرده یا واحد را رها کرده است، می‌تواند قفل را عوض کند؛ موجری که مطمئن نیست، باید به جای اقدام خودسرانه به هیئت درخواست بدهد.

اگر از ورود به خانه محروم شدید، مرحله به مرحله چه کنید؟

واحد نظارت بر اجرا و هیئت دو کار متفاوت انجام می‌دهند. دولت استان توضیح می‌دهد که واحد نظارت بر اجرای قوانین مسکن اجاره‌ای (Rental Housing Enforcement Unit) بدون نیاز به درخواست، فوراً برای حل شکایت‌هایی که ممکن است تخلف از قانون باشند وارد عمل می‌شود، در حالی که هیئت به درخواست‌ها رسیدگی می‌کند و حکم صادر می‌کند. می‌توانید از هر دو استفاده کنید. وقتی با این واحد تماس می‌گیرید، نام و اطلاعات تماس شما (شکایت بی‌نام پذیرفته نمی‌شود) و مشخصات موجر را می‌خواهند.

هیئت چه حکمی می‌تواند بدهد؟

اگر هیئت تشخیص دهد که موجر بدون دادن کلید به شما قفل را عوض کرده است، می‌تواند به موجر دستور دهد دیگر این کار را نکند، هزینه‌ی معقول تعمیر یا جایگزینی وسایل شما و دیگر هزینه‌های معقولی را که از جیب داده‌اید بپردازد، اجاره‌ی شما را کاهش دهد (rent abatement)، جریمه‌ی اداری بپردازد، یا هر حکم دیگری که مناسب بداند صادر کند (ماده‌ی ۳۱(۱)). اگر واحد به کس دیگری اجاره داده نشده باشد، هیئت می‌تواند حکم دهد که اجازه داده شود واحد را دوباره در اختیار بگیرید (ماده‌ی ۳۱(۳)). این حکم مانند حکم تحویل ملک عمل می‌کند، و اگر ظرف ۱۵ روز از صدور نزد مأمور اجرای احکام ثبت نشود از اعتبار می‌افتد؛ اگر ثبت شود، ۴۵ روز پس از صدور از اعتبار می‌افتد (ماده‌ی ۳۱(۴) و (۵)).

اگر رفتار موجر شما را وادار به نقل مکان کرده باشد، هیئت می‌تواند موجر را به پرداخت افزایش اجاره‌ی شما به مدت یک سال و هزینه‌های معقول اسباب‌کشی و انبار کردن وسایل هم محکوم کند (ماده‌ی ۳۱(۲)). حکم‌های مالی می‌توانند تا سقف دادگاه دعاوی کوچک (Small Claims Court) باشند (ماده‌ی ۲۰۷(۱))، که از ۱ اکتبر ۲۰۲۵، ۵۰٬۰۰۰ دلار است. جدا از این، موجری که به تخلف از این قانون محکوم شود، با جریمه‌ای تا ۱۰۰٬۰۰۰ دلار برای شخص حقیقی یا ۵۰۰٬۰۰۰ دلار برای شرکت روبه‌رو می‌شود (ماده‌ی ۲۳۸).

اگر موجر بگوید اجاره بدهکارید یا اخطار داده است چه؟

هیچ‌کدام اجازه‌ی بیرون گذاشتن شما را نمی‌دهد. اخطار پایان اجاره (notice of termination) فقط یک روند را آغاز می‌کند؛ حق ماندن شما را از بین نمی‌برد. صفحه‌ی دولت انتاریو برای مستأجران می‌گوید حتی اگر موجر به شما اخطار کتبی بدهد، لازم نیست نقل مکان کنید تا وقتی که موجر از هیئت درخواست حکم تخلیه کند و آن را بگیرد، و شما حق دارید در جلسه‌ی رسیدگی حاضر شوید. اگر اخطار فرم N12 برای سکونت خانواده‌ی موجر بوده، راهنمای ما درباره‌ی اخطار N12 و غرامت را بخوانید. اگر فرم N13 برای نوسازی بوده، ببینید اخطار N13 و حق بازگشت به واحد. در هر دو حالت، غرامت باید پیش از صدور هر حکم تخلیه پرداخت شود (ماده‌ی ۸۳(۴)).

چه بر سر وسایل شما می‌آید؟

قانون تعیین می‌کند موجر چه زمانی می‌تواند با وسایل مستأجر کاری بکند. موجر فقط وقتی می‌تواند وسایلی را که در واحد مانده بفروشد، نگه دارد یا دور بریزد که واحد طبق اخطار، توافق پایان اجاره یا حکم هیئت تخلیه شده باشد (ماده‌ی ۴۱(۱)). حتی پس از تخلیه‌ی قانونی، موجر نباید تا ۷۲ ساعت پس از اجرای حکم توسط مأمور اجرای احکام وسایل را دور بریزد، و در این مدت باید آن‌ها را در جایی نزدیک واحد در اختیار مستأجر بگذارد تا آن‌ها را ببرد (ماده‌ی ۴۱(۲) و (۳)). موجری که بدون حکم قفل را عوض کرده، هیچ‌یک از این حقوق را ندارد، و هیئت می‌تواند هزینه‌ی تعمیر یا جایگزینی وسایلی را که آسیب دیده، از بین رفته یا دور ریخته شده بر عهده‌ی او بگذارد (ماده‌ی ۳۱(۱)(b)).

برای خانواده‌هایی که گذرنامه، کارت اقامت دائم، سوابق مدرسه یا مدارکشان از ایران داخل خانه است، این موارد را در صدر فهرست درخواست T2 و درخواست کوتاه کردن مهلت بنویسید. گرفتن نسخه‌ی جایگزین ممکن است ماه‌ها طول بکشد، و در برخی موارد گم شدن گذرنامه می‌تواند بر برنامه‌ی سفر اثر بگذارد؛ اگر هم‌زمان با یک اتهام کیفری هم روبه‌رو هستید، راهنمای ما درباره‌ی گذرنامه‌ی کانادایی و اتهام در جریان مجموعه‌ی جداگانه‌ای از قواعد گذرنامه را توضیح می‌دهد.

اگر پلیس هنگام بیرون گذاشتن شما حاضر شد، توضیح دهید که مستأجر هستید، قرارداد اجاره یا رسیدهای اجاره را نشان دهید، و بگویید موجر حکمی از هیئت ندارد. نام مأمور و شماره‌ی گزارش را برای درخواستتان نگه دارید. اگر کسی شما را تهدید کرد، امنیت شما در اولویت است.

چه عواملی پاسخ را تغییر می‌دهد؟

• اینکه طبق قانون مستأجر به حساب بیایید یا نه. برخی ترتیبات سکونت بیرون از این قانون‌اند، مثلاً وقتی باید آشپزخانه یا حمام را با مالک، یا همسر، فرزند یا والد مالک، که در همان ساختمان زندگی می‌کند شریک باشید (ماده‌ی ۵(i)). اگر اتاقی در خانه‌ی مالک اجاره کرده‌اید، مشاوره بگیرید.
• اینکه نقل مکان کرده بودید یا نه. موجر پس از آنکه مستأجر واحد را تخلیه یا رها کرده، می‌تواند قفل را عوض کند (ماده‌ی ۳۹(a)).
• اینکه حکم تخلیه وجود دارد یا نه. فقط مأمور اجرای احکام آن را اجرا می‌کند (ماده‌ی ۸۵).
• اینکه واحد دوباره اجاره داده شده یا نه. حکم بازگشت فقط وقتی ممکن است که واحد هنوز خالی باشد (ماده‌ی ۳۱(۳))؛ جبران مالی همچنان در دسترس است.
• زمان. درخواست T2 باید ظرف یک سال از رفتار موجر ثبت شود (ماده‌ی ۲۹(۲)).
• خدمات حیاتی. قطع گرما، آب یا برق هم ممنوع است و آن هم طبق همین قانون تخلف است (مواد ۲۱ و ۲۳۳(a)).

یک مثال

برای مثال، مادری را با پسر نوجوانش در نظر بگیرید که طبقه‌ی بالای خانه‌ای در تورنهیل را از یک موجر حقیقی اجاره کرده‌اند. پس از اختلافی بر سر یک پرداخت دیرهنگام، از مدرسه و کار برمی‌گردند و می‌بینند قفل در ورودی عوض شده و یادداشتی نوشته شده که «شما تخلیه شده‌اید». این فقط مرور فرضی قواعد است، نه شرح پرونده یا نتیجه‌ای واقعی.

او از قفل و یادداشت عکس می‌گیرد و همان شب برای موجر پیامکی به انگلیسی می‌فرستد و کلید می‌خواهد؛ پاسخی نمی‌آید. صبح روز بعد با واحد نظارت بر اجرای قوانین مسکن اجاره‌ای تماس می‌گیرد و این واحد با موجر تماس می‌گیرد. وقتی موجر همچنان خودداری می‌کند، او درخواست T2 را همراه با درخواست کوتاه کردن مهلت ثبت می‌کند و رسیدهای هتل و غذا را فهرست می‌کند. چون واحد دوباره اجاره داده نشده، هیئت می‌تواند حکم دهد که او اجازه دارد برگردد؛ اگر موجر حکم را نادیده بگیرد، او ظرف ۱۵ روز حکم را نزد مأمور اجرای احکام ثبت می‌کند. او برای جلسه‌ی رسیدگی مترجم شفاهی فارسی می‌خواهد، که قاعده‌ی ۱.۱۰.۱ هیئت در صورت درخواست اجازه می‌دهد. دادگاه‌ها قواعد خود را دارند که در راهنمای ما درباره‌ی مترجم شفاهی فارسی در دادگاه‌های انتاریو آمده است. اجاره‌ی دیرکرده موضوع جداگانه‌ای است که موجر فقط از راه هیئت می‌تواند پیگیری کند.

مستأجران پس از محروم شدن از ورود چه اشتباه‌هایی می‌کنند؟

1. به زور وارد شدن. به جای آن از واحد نظارت بر اجرا، هیئت و مأمور اجرای احکام کمک بگیرید.
2. صبر کردن تا موجر آرام شود. حکم بازگشت به این بستگی دارد که واحد هنوز خالی باشد.
3. نگه نداشتن رسیدها. هزینه‌ی هتل، غذا، وسایل جایگزین و اسباب‌کشی قابل مطالبه است.
4. پذیرفتن رفتن زیر فشار. پیش از امضای هر چیزی مشاوره بگیرید.
5. اخطار را تخلیه دانستن. فقط حکم هیئت که مأمور اجرای احکام اجرا کند، به تصرف شما پایان می‌دهد.
6. از دست دادن مهلت یک‌ساله. درخواست T2 باید ظرف یک سال ثبت شود (ماده‌ی ۲۹(۲)).

این هفته چه کنید

1. کتباً کلید بخواهید و همه‌ی پیام‌ها را نگه دارید.
2. با واحد نظارت بر اجرای قوانین مسکن اجاره‌ای تماس بگیرید (416-585-7214 یا 1-888-772-9277).
3. درخواست T2 و درخواست کوتاه کردن مهلت را ثبت کنید.
4. هر چیزی را که داخل خانه است و فوراً به آن نیاز دارید، از جمله گذرنامه، دارو و وسایل مدرسه، فهرست کنید.
5. همه‌ی رسیدهای محل اقامت و خریدهایتان را نگه دارید.
6. وقت مشاوره بگیرید؛ می‌توانید موضوع را به فارسی، انگلیسی یا فرانسه مطرح کنید.

پرسش‌های متداول

اگر اجاره بدهکار باشم، موجر می‌تواند قفل را عوض کند؟

نه. اجاره‌ی پرداخت‌نشده از راه اخطار و درخواست به هیئت پیگیری می‌شود. موجر بدون حکم نمی‌تواند واحد را پس بگیرد (ماده‌ی ۳۹) و نمی‌تواند وسایل شما را بابت اجاره‌ی پرداخت‌نشده توقیف کند (ماده‌ی ۴۰).

آیا موجر می‌تواند پول کلید جدید را از من بگیرد؟

رهنمود هیئت درباره‌ی حقوق مستأجر می‌گوید موجر در دوران اجاره می‌تواند قفل را عوض کند، به شرط آنکه مستأجر کلید قفل جدید را بگیرد و هزینه‌ای از او گرفته نشود. درباره‌ی ودیعه و اجاره‌ای که موجر پیش از ورود می‌خواهد، ببینید صاحبخانه از تازه‌وارد چند ماه اجاره‌ی پیش‌پرداخت می‌خواهد.

آیا خودم می‌توانم قفل را عوض کنم؟

صفحه‌ی تخلفات دولت استان می‌گوید عوض کردن قفل از سوی مستأجر بدون رضایت موجر تخلف است. اول، کتباً اجازه بگیرید.

اگر موجر وسایلم را دور ریخته باشد چه؟

هیئت می‌تواند هزینه‌ی تعمیر یا جایگزینی وسایلی را که به خاطر بیرون گذاشتن شما آسیب دیده، از بین رفته یا دور ریخته شده بر عهده‌ی موجر بگذارد (ماده‌ی ۳۱(۱)(b)).

چگونه با هیئت موجر و مستأجر تماس بگیرم؟

دولت استان خط رایگان هیئت را 1-888-332-3234، دوشنبه تا جمعه، ۸:۳۰ صبح تا ۵ بعدازظهر، و تماس آنلاین را از طریق دیوان‌های اداری انتاریو (Tribunals Ontario) اعلام کرده است. درخواست‌ها و درخواست کوتاه کردن مهلت از طریق درگاه دیوان‌های اداری انتاریو یا به روش‌هایی که در صفحه‌ی فرم‌های هیئت آمده ثبت می‌شوند.

آیا کمک حقوقی رایگان در دسترس است؟

دولت استان مستأجران را از طریق کمک حقوقی انتاریو (Legal Aid Ontario) به شماره‌ی 1-800-668-8258 به کلینیک‌های حقوقی محلی ارجاع می‌دهد، و برگه‌ی اطلاعات کمک حقوقی می‌گوید وکیل کشیک (duty counsel) برای مستأجران در بیشتر محل‌های هیئت حاضر است.

پرسش‌های مرتبط

اگر اختلاف به یک دعوای مالی بزرگ‌تر کشیده شود، صفحه‌ی دادگاه دعاوی کوچک ما این دادگاه را توضیح می‌دهد. خانواده‌های فارسی‌زبان می‌توانند پرسش‌های متداول ما را درباره‌ی مشاوره به فارسی بخوانند. راهنماهای دیگر ما در صفحه‌ی خدمات فهرست شده‌اند.

سورنا سربازوطن وکیلی فارسی‌زبان است و می‌توانید موضوع بیرون گذاشته شدن از خانه را به فارسی، انگلیسی یا فرانسه با او در میان بگذارید. با +1 (416) 628-2041 تماس بگیرید یا از صفحه‌ی تماس استفاده کنید.